JeanPaul Sartre'da ateizm düşüncesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gökhan Akarken

Özet:

Jean-Paul Sartre'da Ateizm Düşüncesi konulu tezimizin dört bölümde incelenmesi mümkündür: Birinci bölüm de yapmış olduğum tezin ana hatları ile konusunu , amacını, sınırlılıkların ve daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenmiştir. İkinci bölüm ateizmin ne olduğu ve tanrının varlığı hakkındaki çeşitli bakış açıları ele alınmıştır. ikinci bölüm ağırlıklı olarak Tanrı'nın varlığı meselesine ayrılmıştır. Düşünce tarihi boyunca hemen hemen her düşünür bu konu ile ilgili kendince bir kanaate varmıştır. Felsefe tarihinde konu ile ilgili birbirine karşıt olarak iki gelenek oluşmuştur; ilki çoğunluğun görüşü olan teizmdir. Teizm; kendisine aşkınlık, kadiri mutlaklık ezelilik, ebedilik gibi sıfatların verildiği bir Tanrı'nın var olduğu; Yahudilik, Hıristiyanlık, İslamiyet gibi dinlerin Tanrı anlayışlarının da ana hatlarıyla kapsandığı felsefi gelenektir. Diğeri ise "İlkçağ, "Yeniçağ" ve "Modern Dönem" olmak üzere üç safhada incelenen, ister yalın anlamda inançsızlık, isterse Tanrı'nın varlığı hakkında teistik iddiaları birçok yönden eleştiri konusu edinen ya da Tanrı'nın varlığını tamamen reddeden ateizm geleneğidir. Yeniçağ ve Modern dönemlerle karşılaştırıldığında, Antikçağdaki ateizmi kendi amaçları doğrultusunda tanımlamak güçtür. Antikçağda ateizm; nitelikleri tam olarak belli bir Tanrı'nın reddi değil de bir çeşit inançsızlık olarak karşımıza çıkar. Ortaçağda ateizm ise belki gizli, dağınık, sistematik olmayan, daha çok otoriteye yani dönemin formel taleplerine bir tepki olarak kendisini göstermiştir. Yeniçağ ve takip eden modern dönemde ateizm, daha sistematik ve teorik bir görünüm kazanmıştır. Tezin üçüncü bölümünde Sartre felsefesi incelenmiştir. Üçüncü bölümde Sartre'ın hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemin özellikleri ele alınmıştır. Yine üçüncü bölümde Sartre'ın ontolojisinde önemli bir kavram olan fenomenoloji üzerinde durarak, fenomenolojinin tanımı, niçin ortaya çıktığı, Sartre'ın ontolojisindeki yeri ve varoluşçulukla olan ilişkisi belirtilmiştir. Sartre'ın ontolojisinin sınırları çizilerek, ontolojisinin temel kavramları olan kendinde varlık', kendisi için varlık' ve başkaları için varlık' kavramları ele alınmıştır. Ayrıca bu bölümde kendinde varlık'ın ne ifade ettiği, kendisi için varlık'ın Sartre'ın ontolojisinde ne anlama geldiği ve başkaları için varlık'ın önemi anlatılmıştır. Dördüncü bölümde Sartre felsefesinde ateizmin ne olduğu, Sartre'ın nasıl bir ateizm temellendirmeye çalıştığı ele alınmıştır. Bölümün sonunda ise Sartre ateizminin eksiklikleri ve bu düşüncenin neden sağlam temellere dayanmadığı belirtilmiştir.