Taekwon do Sporcularında 8 Haftalık Propriyosepsiyon Antrenman Programının Dinamik Postural Kontrol Üzerine Etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık BĐLĐMlerĐ EnstĐTüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATMA ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalısmanın amacı, aktif spor yapan taekwon do sporcularında dinamik postural kontrol ve diz eklemi propriyosepsiyon yetisinin tespit edilmesi ve 8 haftalık propriyosepsiyon antrenman programının diz eklemi propriyosepsiyon ve dinamik postural kontrol üzerine etkisini incelemekdir. Çalısmaya aktif olarak taekwon do yapan ve gönüllü olarak katılan 42 sağlıklı taekwon do sporcusundan 13 erkek ve 13 bayan antrenman grubuna; 8 erkek ve 8 bayan taekwon do sporcusu kontrol grubuna dahil edilmistir. Deneklerin yas, boy, vücut ağırlığı ve BMI (kg/m2 ) ortalamaları sırasıyla bayan deney grubu ve kontrol grubunun; 20,92±1,55 ve 20,75 ± 1,66 yıl; 166,77 ± 8,36 ve 165,62 ± 7,59 cm; 56,69 ± 6,89 ve 61,50±7,27 kg, 20,36±1,72 ve 22,41±2,40 kg/m2, 9,23±2,31 ve 6,00±1,07 yıldır. Erkek deney ve kontrol grubunda yas, boy, vücut ağırlığı, BMI (kg/m2 ) ve sporyası ortalamaları sırasıyla; 20,23±2,80 ve 19,87±2,29 yıl,174,85±6,97 ve 173,75±5,06 cm, 62,80±4,95 ve 70,50±14,55 kg, deney grubu 20,58±1,94 ve 23,27±4,17 kg/m2, 8,62±2,56 ve 6,23±1,36 yıldır. Deneklerin Propriyosepsiyon duyusunun ölçümü Biodex System 3 Pro Multijoint System izokinetik test ve egzersiz sistemi cihazı ile (Biodex Medical Inc, Shirley/NY, USA) ; dinamik postural kontrol performansları ise Biodex marka (Biodex, Inc., Shirley, New York 950-302) cihazı ile analiz edildi. Ölçümler sekiz hafta ve haftada üç gün uygulanan propriyosepsiyon antrenman programı öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kez gerçeklestirildi. Verilerin istatistiksel olarak değerlendirilmesinde SPSS for Windows15.0 paket programı kullanıldı. Antrenman programı öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol grupları arası karsılastırmada Mann-Whitney U testi ve öntest-sontest arasındaki farklılıkların karsılastırılmasında ise Wilcoxon testi kullanıldı. Sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi. Uygulanan antrenman programı sonrasında; deney grubu bayan ve erkek taekwondo sporcularının hem baskın hemde baskın olmayan diz eklemi 30° ve 70° propriyosepsiyon skorlarında anlamlı farklılık görülmüstür(p<0.05). Kontrol grubunun baskın ve baskın olmayan diz eklemi 30° ve 70° propriyosepsiyon skorlarında anlamlı farklılık olmadığı tespit edilmistir (p>0.05). Antrenman programı sonrasında; deney grubu bayan taekwon do sporcularının baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol testte daha yüksek performansa sahip oldukları görülürken (p<0.05); kontrol grubu bayan taekwon do sporcularının çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında farklılık olmadığı görülmüstür (p>0.05). Deney grubu erkek taekwon do sporcularının çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında anlamlı farklılık olduğu görülürken(p<0.05); kontrol grubu son test çift bacak, baskın ve baskın olmayan bacak dinamik postural kontrol skorlarında anlamlı farklılık bulunmamıstır (p>0.05). Sonuç olarak; Propriyosepsiyon antrenman programının bayan ve erkek taekwon do sporcularının pozisyon hissi algılamasına dayanan diz eklemi propriyosepsiyon ve dinamik postural kontrol performanslarını gelistirdiği düsünülmektedir.