Türkçe öğretiminde çocuk romanları (2000-2015)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SÜMEYRA BOYACI

Danışman: GIYASETTİN AYTAŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kitaplar, çocuğun eğitimi ve dil gelişiminde etkin bir rol üstlenir. Edebî eserlerle tanışan çocuk eleştirel düşünme, yorum yapma, kendini ifade etme gibi becerileri kazanır. Farklı hayatlarla karşılaşıp yeni bakış açıları edinen çocuk, bilişsel gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlayarak ait olduğu topluma uyum sağlar. Dil gelişiminin desteklenmesi ve zenginleştirilmesi için dilin titizlikle kullanıldığı, edebî ve estetik değeri olan eserlerin kullanılması gerekir. Çocuğun, ana dilinin güzelliğini ortaya koyan, kendi yaşına ve seviyesine uygun eserleri okuması, okuma zevk ve alışkanlıklarının geliştirilmesi ile dil bilinci oluşumuna hizmet eder. Çocuklara sunulan kitapların Türkçeyi iyi kullanan yazarların elinden çıkması ve çocuk edebiyatı özelliklerini taşıması önemlidir. Çocukların söz konusu nitelikli eserlerle karşılaştırılmasında aile ve eğitimcilere büyük sorumluluk düşmektedir. Çalışmada çocuk edebiyatının kavramsal çerçevesi ve bu kapsamda çocuk romanı ele alınmıştır. Bu çalışmanın amacı, "çocuk romanı" olarak nitelendirilen eserlerin dil ve anlatım özelliklerini incelemek, belirlemek ve bu eserlerin çocuk romanı özellikleri taşıyıp taşımadıklarını ortaya koymaktır. Çalışmanın çocuk edebiyatı eserlerinin incelenmesinde kaynaklık edeceği düşünülmektedir. Bu çalışmada, öncelikle 2000-2015 yılları arasında Milli Kütüphaneye kayıtlı çocuk romanları esas alınmıştır. Söz konusu yıllar içerisinde toplam üç ve üzerinde romanı olan yazarların eserleri belirlenerek bunlar arasından tesadüfi yöntemle otuz roman seçilmiştir. Araştırmacı tarafından bu romanlar okunmuş, temalara göre sınıflandırılmış, özetlenmiş ve içerik özellikleri yönünden incelenmiştir. Araştırmayı nicel olarak desteklemek amacıyla, seçilen eserler ilköğretim 5, 6, 7 ve 8. sınıflardan toplam 240 öğrenciye okutularak öğrencilerin bu eserlerin içerik özelliklerini algılamalarını belirlemek amacıyla anket formu düzenlenmiş ve uygulanmıştır. Diğer yandan, öğretmenlerin "romanda bakış açısı" hakkındaki düşüncelerini almak üzere, tesadüfi yöntemle seçilen dört ortaokulda görevli öğretmenlerin görüşlerine başvurulmuştur. Bu okullarda görev yapan otuz Türkçe öğretmeni ile görüşülerek elde edilen veriler çalışmaya dâhil edilmiştir.