Sağlık Yöneticilerinin Yetkinlik Düzeylerinin Sağlık Hizmeti Performanslarına Etkisi: Kamu Hastaneleri Örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aslı Köse Ünal

Danışman: ENVER AYDOĞAN

Özet:

Yetkinlikler, üstün performansın elde edilmesinde ayırt edici bilgi, beceri ve tutumları kapsayan gözlemlenebilir davranışlardır. Performans, amaçlı ve planlanmış bir etkinlik sonucunda elde edileni, nicel ya da nitel olarak belirleyen bir kavramdır. Sağlık hizmetlerinde performans kavramına hizmetin kalitesi açısından bakılmakta ve çoğu kez kalite ile performans kavramları eşdeğer tutulmaktadır. Sağlık hizmetlerinde performansını sağlık sistemlerinin karmaşık yapısı nedeniyle tek bir ölçütle değerlendirme yapmak zordur. Araştırma sağlık yöneticilerinin yetkinlikleri, kamu hastaneleri sağlık hizmeti performans düzeyinin belirlenmesi, sağlık yöneticilerinin yetkinliklerinin kamu hastaneleri performans düzeyine etkisi olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın amacı, 2013 yılı itibariyle kamu hastanelerinin yönetim yapısındaki değişimin 2014 yılını da içerecek şekilde sağlık hizmeti performans sonuçlarına yansımasını değerlendirmektir. Araştırmaya katılan sağlık yöneticilerinin yetkinliklerinden liderlik yetkinlik düzeyi en yüksek yetkinlik alanı, sağlık sektörü bilgi düzeyi ise en düşük yetkinlik alanı olarak belirlenmiştir. Farklı iş rollerine sahip sağlık yöneticilerinin en düşük yetkinlik alanı olarak sağlık sektörü bilgi düzeyinin olma nedeni sağlık yöneticilerinin %82'sinin sağlık yönetimi eğitimi almamış olmasıdır. Araştırma kapsamında yer alan sağlık yöneticilerinin yetkinlikleri ile yönetsel statüleri arasında istatistiksel anlamlılık bulunamamıştır. Sağlık yöneticilerinin cinsiyetlerine göre yetkinlik alanlarındaki farklılık değerlendirildiğinde kadın yöneticilerin iletişim ve kişilerarası ilişkiler yönetimi yetkinlik düzeyinin erkek sağlık yöneticilerden daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Devlet ve eğitim araştırma hastaneleri gibi karar verici birimlerde 2013 ve 2014 yılını içeren verilerden yatak sayısı, hekim sayısı, gelir, gider, muayene sayısı, ameliyat sayısı gibi sağlık hizmeti üretim sürecine yönelik girdi ve çıktı değişkenleri kullanılarak performans değerlendirilmesi yapılmıştır. 2013-2014 yılları devlet ve eğitim araştırma hastaneleri girdi yönelimli ölçeğe göre değişken getirili etkinlik skorlarına göre etkin olduğu belirlenen hastane sayısı 64'dür. 2013-2014 yıllarındaki etkinlik skorlarındaki değişim oranlarına bakıldığında 45 hastanede azalma ve 49 hastanede ise artış olduğu belirlenmiştir. Devlet ve eğitim araştırma hastaneleri 2013-2014 yılları ölçeğe göre sabit getirili etkinlik skorlarına göre etkin olduğu belirlenen hastane sayısı 35'dir. 2013-2014 yıllarındaki etkinlik skorlarındaki değişim oranlarına bakıldığında 66 hastanede azalma ve 54 hastanede ise artış olduğu belirlenmiştir. Sağlık yöneticilerinin yetkinliklerinin kamu hastanelerinin performansına etkisini değerlendirmek amacıyla kurulan yapısal eşitlik modeline göre çalışılan örneklem grubundaki sağlık yöneticilerinin yetkinliklerinin kamu hastaneleri performansına etkisi olmadığı belirlenmiştir.