Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, ANTRENÖRLÜK EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Selim DEMİRDAĞ
Danışman: Seyfi Savaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Bu araştırma tekerlekli sandalye basketbol oyuncularına uygulanan özel kuvvet antrenman
programının temel basketbol becerileri (tekerlekli sandalye kullanımı, top sürme, pas, turnike, şut)
üzerine etkilerinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmaya Türkiye Bedensel Engelliler
Spor Federasyonuna bağlı tekerlekli sandalye basketbol liglerinde en az bir yıldır oynayan 20 sporcu
dâhil edilmiştir. Araştırmaya dâhil edilen sporcuların tekerlekli sandalye basketbola özgü becerileri;
slalom, topla slalom, turnike, faul çizgisi ve iki sayılık şut, 4 m ve 8 m isabetli pas testleri ile saha
içerisinde değerlendirilmiştir. Sporcuların omuz internal rotator (IR) ve eksternal rotator (ER)
kaslarının kuvveti Cybex izokinetik dinamometre (Cybex NORM®, Humac, CA, USA) ile
ölçülmüştür. İzokinetik değerlendirme oturma pozisyonunda skapular planda yapılmıştır. İzokinetik
kuvvet 60°/sn konsentrik ve 60°/sn eksentrik modda değerlendirilmiştir. Ön-testler sonrasında
sporcular rastgele olarak antrenman grubu (n=10) ve kontrol grubu (n=10) olmak üzere iki gruba
ayrılmıştır. Antrenman grubuna rutin antrenmanlarına ek olarak ısınma bölümünde 8 hafta boyunca,
haftada 3 kez özel kuvvet antrenman programı uygulanmıştır. Kontrol grubu ise rutin
antrenmanlarına devam etmiştir. Slalom, topla slalom, turnike, faul çizgisi şut, iki sayılık şut ve 8 m
isabetli pas testlerinde gruplar arası başlangıç değerleri benzerken (p>0.05), 4 m isabetli pas becerisi
testinde iki grup arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Ön test sonuçları bakımından kontrol
grubunun 4 m isabetli pas becerisinin antrenman grubundan daha yüksek olduğu görülmüştür.
Antrenman grubunun grup içi öntest-sontest sonuçlarında slalom, topla slalom, 4 m ve 8 m isabetli
pas testlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark varken (p<0.05); turnike, faul çizgisi şut ve iki sayılık
şut testlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı görüldü (p>0.05). Kontrol grubunun temel
basketbol beceri testlerinde öntest-sontest sonuçlarında herhangi bir değişim olmadığı saptanmıştır
(p>0.05). İzokinetik test sonuçlarına bakıldığında; antrenman grubunun grup içi öntest -sontest
sonuçlarında, dominant olmayan taraf konsentrik ER/IR kas kuvvet oranında artış olduğu (p<0.05);
diğer kuvvet testlerinde herhangi bir değişim olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Kontrol grubunda ise
kuvvet testleri bakımından öntest-sontest arasında sadece dominant olmayan taraf konsentrik ER kas
kuvvetinde değişiklik olduğu (p<0.05) ve ER konsentrik kas kuvvetinde azalma olduğu görülmüştür.
Bu sonuçlar uygulanan 8 haftalık kuvvet antrenmanın tekerlekli sandalye basketbola özgü
becerilerden tekerlekli sandalye kullanımı, top sürme ve pas becerilerinin gelişimine olumlu katkı
sağladığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler : Tekerlekli sandalye basketbol, top sürme, pas, şut, turnike, izokinetik
kuvvet.