Döteronla oluşturulan nükleer reaksiyonlar için ampirik ve yarı-ampirik tesir kesiti formüllerinin araştırılması


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mustafa Yiğit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nükleer füzyon geleceğin enerji kaynağı olarak büyük bir potansiyele sahiptir. Yüklü parçacıklar tarafından oluşturulan nükleer reaksiyonların tesir kesitleri füzyon reaktör teknolojisinde önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada döteronlar tarafından oluşturulan (d,n), (d,2n), (d,p), (d,2p), (d,t) ve (d,) nükleer reaksiyon mekanizmaları incelenmiştir. Bu bağlamda, 50 MeV'e kadar gelme enerjili döteronlarla oluşturulan bazı nükleer reaksiyonların uyarılma fonksiyonları nükleer modeller kullanılarak analiz edilmiştir. Uyarılma fonksiyonlarının model hesaplamaları ALICE-ASH bilgisayar programı ile yapılmıştır. Tesir kesiti hesaplamalarında denge ve denge öncesi etkiler araştırılmıştır. Denge etkilerini tanımlamak için Weisskopf-Ewing (WE) model, denge-öncesi etkileri tanımlamak için ise Hibrid ve Geometrik Bağımlı Hibrid (GDH) modeller kullanılmıştır. Diğer taraftan, seviye yoğunluk parametresi ve eksiton sayının değişiminin uyarılma fonksiyonun üzerine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca (d,n), (d,2n), (d,p) ve (d,) döteron reaksiyonları için tesir kesiti formülleri önerilmiştir. Hesaplamalardan elde edilen sonuçlar, TALYS tabanlı TENDL-2012 kütüphane verileri ve deneysel verilerle karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak önerilen ampirik ve yarı-ampirik tesir kesiti formülleri, model hesaplamaları ve deneysel sonuçlarla oldukça iyi uyum göstermiştir.