XVI. yüzyılda Dulkadirli Türkmenleri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Arif Sarı

Özet:

Anadolu'yu yurt edinen konargöçerler, yerleşik Türk unsurla birlikte, Türkistan'dan Balkanlara kadar yayılan Oğuz Türk gruplarının parçaları olup, Anadolu'daki müstakil beyliklerin de asli unsurunu oluşturmuşlardır. XIII. yüzyılda Maraş merkezli olarak kurulmuş olan Dulkadir Beyliği de Oğuz boylarınca tesis edilmiştir. Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı hâkimiyetine girmesinden sonra onun bakiyesi olan ve büyük kısmını konargöçerlerin teşkil ettiği ahali de, beyliğe izâfeten Dulkadirli Türkmenleri ismiyle anılmıştır. Bu çalışma Dulkadir Beyliği'nin Osmanlı idaresine girmesinden sonra, beyliğin insan unsurunu oluşturan konargöçer Dulkadirli Türkmenlerini bir bütün olarak ele almayı amaçlamaktadır. Genel olarak Dulkadirli Türkmenlerini oluşturan boy ve aşiretlerin dağıldıkları sahalarla birlikte tespitinin amaçlandığı bu araştırmada, özel olarak Dulkadirli aşiretlerinin Osmanlı idaresi altındaki idari, iktisâdî ve içtimai durumları hakkında, XVI. yüzyıl Anadolu'sunda bulunan diğer konargöçer teşekküllerle ilgi kurulmak suretiyle bütüncül bir değerlendirme sunulması hedeflemektedir. Türkmenlerin, Dulkadir Beyliği idaresindeyken ve Osmanlı tebaası olduktan sonraki statüleri hakkında elde edilecek sonuçlar, bu misalden hareketle diğer konargöçer teşekküllere de şâmil yeni yargılara ulaşılmasını sağlayacaktır. Dulkadirli Türkmenlerinin konfederasyon yapısı, boyları ve bunların parçaları olan aşiret ve cemaatler ile onların yaylak ve kışlak mahalleriyle yurt edindikleri sahaların imkân dâhilinde tespit edilmesi, Anadolu'da Oğuz Türkmen yerleşmeleri hakkında tarihi bir mehaz oluştururken, bugüne kadar gelen etnik-kültürel-dinsel yapı hakkında da bağlantı sağlanabilecektir.