Hititler ile Hurriler arasındaki siyasi ve kültürel ilişkiler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hayder Asghar

Danışman: ESMA REYHAN

Özet:

''Hititler ile Hurriler arasındaki siyasi ve kültürel ilişkiler'' adlı yüksek lisans tez çalışmamızda ismi geçen her iki uygarlığın arasındaki etkileşimi çeşitli kaynaklar doğrultusunda incelemeye çalıştık. Hititlerin başta Hatti, Mezopotamya ve Hurri olmak üzere birçok uygarlıktan etkilendiğini bilmekle birlikte özellikle Hurriler ile olan siyasi ve kültürel etkileşimine bu çalışmamızda yer verdik. Hititlerin Mezopotamya uygarlıklarından etkilenmesinde Hurrilerin önemli rol oynadığını ifade ettik. Dolayısıyla Anadolu'nun güney doğusu ve Kuzey Suriye bölgesinde varlıklarını sürdüren Hurriler ile din, mitoloji, yazı ve diğer alanlarda iç içe bir Hitit kültürünün oluştuğunu belirttik. Hititlerin Boğazköy ve Şapinuva gibi önemli arşivlerde bulunan çivi yazılı belgeler arasında, Kizzuwatna ve Suriye'den aktarılmış çok sayıda büyü ritüeli bulunmuştur. Büyü ritüellerini içeren bu belgeler arasında çok sayıda Hurrice terimi ve Hurri tanrılarının isimlerine rastlanmıştır. Ayrıca bu arşivlerde Hitit-Hurri etkisini gösteren pek çok efsane, masal ve edebi metinlere de rastlanılmıştır. Bunun yanı sıra I. Hattişili'nin yıllıklarında ve çeşitli fermanlarda ve belgelerde Hitit-Hurri siyasi ve kültürel ilişkilerini gösteren birçok bilgiye ulaşılmıştır. Çivi yazı belgelerde I. Hattuşili ve I. Murşili'nin Hurrilerle yaptığı askeri çatışmalarından bahsedilmektedir. M. Ö. 2. binyılın özellikle ikinci yarısında, Eski Yakındoğu'nun ekonomik ve kültürel merkezi olan Suriye bölgesi Hititler ve Hurriler için birçok çatışma, savaş, ittifak ve barışa sahnesi olmuştur. Bu çalışmada dönemin politik dengeleri, siyasi ilişkileri yazılı belgelere göre karşıt güçlerin bakış açılarıyla, aydınlatmaya çalıştık.