Tükürük içerisindeki enflamatuvar belirteç seviyelerinin sirkadiyen ritim ile ilişkisinin incelenmesi

ABDULNASIR GÜRBÜZ

Tükürük içerisindeki enflamatuvar belirteç seviyelerinin sirkadiyen ritim ile ilişkisinin incelenmesi

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULNASIR GÜRBÜZ

Danışman: Burcu Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tükürük içeriğinin sirkadiyen ritimden etkilendiği ve gün içerisinde farklılıklar gösterebildiği ileri sürülmekle birlikte, literatürde bu konu ile ilgili sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Tükürük içeriğindeki biyobelirteçler ile ilgili yapılan çalışmalarda da tükürük örneklerinin toplanma saati ile ilgili genel bir konsensus olmadığı görülmektedir. Çalışmamızda 10.00, 12.00, 14.00, 16.00, 18.00 ve 22.00'de olmak üzere 6 farklı zaman diliminde periodontitisli ve sağlıklı bireylerden elde edilen uyarılmamış tükürükte periodontal hastalıkların patogenezini incelenmesinde sıklıkla tercih edilen IL-1β, TNF-α, MMP-8 ve kortizol düzeylerinin incelenmesi, sirkadiyen ritimin biyobelirteçler üzerinde olası etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya periodontal sağlıklı 20 ve (Evre 3 veya 4) periodontitise sahip 20 birey dahil edildi. Plak indeksi, gingival indeks, sondlamada kanama indeksi, sondlamada cep derinliği, klinik ataşman seviyesi gibi klinik periodontal parametreler kaydedildi, Standart polietilen tamponlarla tükürük örnekleri toplandı ve ELISA yöntemi ile incelendi. İstatistiksel analizler sonucunda tüm periodontal klinik parametreler; periodontitise sahip gruplarda, periodontal sağlıklı gruplara kıyasla anlamlı seviyede yüksek tespit edildi (p<0.001). 14.00 izlem zamanında periodontitis grubu tükürük IL-1β seviyesi periodontal sağlıklı grubundan yüksek bulundu (p<0,05). 12.00, 14.00 ve 18.00 izlem zamanlarında periodontitis grubunda TNF-α seviyeleri periodontal sağlıklı grubuna kıyasla yüksek bulundu (p<0,05). 12:00 izlem zamanında periodontitis grubu MMP-8 seviyeleri sağlıklı grubundan istatistiksel olarak yüksek bulundu (p<0,05). Bulgularımız, tükürükte periodontal hastalıklarla ilişkili biyobelirteçlerin değerlendirilmesinde gün içerindeki örnekleme zamanlarının, elde edilen sonuçlar üzerinde etkili olabileceğini gösterdi.