6-24 aylık çocuklarda demir profilaksisi kullanımını etkileyen faktörler ve ebeveynlerin öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN BURAK DEMİRBAŞ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Asiye Uğraş Dikmen
Eş Danışman: Nazmi Mutlu Karakaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, 6–24 aylık çocuklarda demir profilaksisi kullanımını etkileyen faktörler ile ebeveyn öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tipteki bu araştırmaya Gazi Hastanesi Genel Pediatri Polikliniğine başvuran 6-24 aylık çocuğu olan 365 anne dahil edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizleri için SPSS programı kullanılmış; tanımlayıcı analizler, Ki-kare, Mann-Whitney U ve Post-Hoc analizlerde Bonferroni Düzeltmeli Ki-kare testi uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi olarak p<0,05 kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, annelerin %90'ı çocukları için demir profilaksisi kullanmakta olup, kullananların %70'i ise profilaksiye tam uyum göstermiştir. Anne ve baba eğitim düzeyi yüksek olanlarda profilaksi kullanımı ve profilaksiye uyum daha yüksek bulunmuştur. Preterm bebeklerde profilaksi kullanımı daha yüksek olmasına rağmen profilaksiye uyum daha düşük bulunmuştur. Üçüncü doğum olan çocuklarda profilaksiye uyum daha düşük bulunmuş ancak cinsiyete göre anlamlı fark bulunmamıştır. Ayrıca, ebeveyn öz-yeterliliği yüksek olan annelerde demir profilaksisi kullanımı ve profilaksiye uyum daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen bulgular, anne-baba eğitim düzeyinin ve annenin öz-yeterliliğinin demir profilaksisi kullanımında ve profilaksiye uyumda kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda, ebeveynlere yönelik sağlık okuryazarlığını artırıcı eğitim programlarının yaygınlaştırılması önem taşımaktadır. Ayrıca, ebeveyn öz-yeterliliğinin güçlendirilmesi amacıyla çocuk sağlığı izlem süreçlerine öz-yeterlilik temelli danışmanlık ve destek uygulamalarının entegre edilmesi, profilaksiye uyumu ve koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini artırmada yararlı olacaktır.