Açık apeksli nekrotik dişlere uygulanmış tedavilerin klinik ve radyografik olarak retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA İŞEN
Danışman: ALEV ALAÇAM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sunulan retrospektif çalışmanın amacı, 2017-2023 yılları arasında Gazi Üniversitesi Çocuk Diş Hekimliği bölümünde nekrotik pulpalı immatür dişlere uygulanmış MTA apeksifikasyonu ve rejeneratif endodontik tedavi (RET) vakalarının uzun dönem tedavi sonuçlarını klinik ve radyografik olarak değerlendirmektir. Çalışmada 2017-2023 yılları arası endodontik tedavi gören 6-14 yaş arası hastalara ait 4700 radyografi ve hasta kaydı değerlendirilerek hastaların açık apeksli nekrotik pulpalı dişlerine uygulanan tedavilerin retrospektif taraması yapıldı. Çalışmaya dahil edilen RET veya MTA apeksifikasyonu uygulanmış 82 vakanın 60 tanesine RET, 22 tanesine ise MTA apeksifikasyonu uygulandığı saptandı. Vakalar Hasta Bilgi Yönetim Sistemi arşiv kayıtları kullanılarak yaş, cinsiyet, etiyoloji, kök gelişim evresi, takip süresi, lokalizasyon ve bölgesel dağılım açısından değerlendirildi. Apeksifikasyon Protokolü Takip Formları aracılığıyla klinik değerlendirmeler, hastaların kayıtlı periapikal radyografileri aracılığıyla radyolojik değerlendirmeler gerçekleştirildi. RET uygulanan vakalarda periapikal kapanma, Chen'e göre periapikal yanıt değerlendirildi ve Image J programı kullanılarak preoperatif ve takip radyografileri analiz edilerek kök genişliği ve uzunluğundaki yüzdelik artışı hesaplandı. Sağ kalım analizi ve Friedman ve Mor başarı kriterlerine göre başarı değerlendirmesi yapıldı. MTA apeksifikasyonu uygulanan vakaların yaşlarının RET uygulanan katılımcılara göre daha büyük olduğu ve takip sürelerinin de RET uygulanan vakalara göre daha uzun olduğu tespit edildi (p<0.05). MTA apeksifikasyonu uygulamalarının erkeklerde belirgin şekilde fazla olduğu gözlendi (p<0.05). Uygulanan tedavi türü ile Nolla kök gelişimi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p<0.05). MTA apeksifikasyonlarının Nolla 9 evresindeki dişlerde, RET uygulamalarının Nolla 7 ve 8 evresindeki dişlerde yoğunlaştığı izlendi.Uygulanan tedavi türü ile lokalizasyon ve bölgesel dağılıma bakıldığında MTA apeksifikasyonunun maksillar anterior bölgede yoğunlaştığı ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edildi (p<0.05). MTA apeksifikasyonlarının etiyolojik nedenleri arasında travma öne çıkarken RET uygulamalarında çürük ve travma dağılımı birbirine yakın bulundu (p<0.05). Uygulanan tedavi yöntemlerinin klinik değerlendirmesi sonucu kronda izlenen renklenme açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edildi (p<0.05). RET uygulanan vakaların %46.7'sinde periapikal kapanma bulgulanırken, Chen'e göre periapikal yanıt değerlendirmesi en çok; dentin duvarlarında ve kök uzunluğunda artış (Tip 1) ve en az; kök uzunluğunda artış olmaksızın apikal açıklığın künt bir şekilde kapanması (Tip 2) şeklinde sonuçlandı. RET uygulanan vakalarda Nolla 7 ve 8 evresinde tedaviye alınanların kök uzunluğu ve dentin kalınlığındaki artış istatistiksel olarak Nolla 9 vakalarından daha önemli olup zamana (takip süresine) bağlı olarak da ilintili bulundu. Uygulanan tedavi yöntemleri ile sağ kalım süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edildi.