Farklı Bitkisel Ekstraktlar ve Antimikrobiyal Ajanlarla Hazırlanan Doku Şartlandırıcıların Mekanik, Fiziksel ve Antimikrobiyal Özelliklerinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nevin TAŞ
Danışman: Ferhan Eğilmez
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, farklı konsantrasyonlarda (ağırlıkça %1, %3, %5 ve %10) hazırlanan Mentha piperita, Thymus vulgaris ve Salvia officinalis bitki ekstrelerinin Streptococcus mutans ve Candida albicans mikroorganizmalarına karşı antimikrobiyal etkinliklerinin belirlenmesi ve bu bitki ekstrelerinin doku şartlandırıcılara ilavesiyle akrilik rezine bağlanma dayanımı, yırtılma direnci ve yüzey pürüzlülüğü gibi bazı mekanik ve fiziksel özelliklerinin incelenmesidir. Çalışmada antimikrobiyal etkinliğin belirlenmesinde minimum inhibitör konsantrasyon (MİK) ve agar disk difüzyon yöntemleri kullanılmıştır. Antimikrobiyal etkinliğin belirlenmesi için negatif kontrol grubu (saf doku şartlandırıcı), pozitif kontrol grubu (klorheksidin diglukonat ve flukonazol) ve farklı konsantrasyonlarda bitki ekstreleri içeren test grupları olmak üzere 340 adet örnek (ø=10 mm, h=1 mm) hazırlanmıştır. Mekanik testler, belirlenen MİK içeren örnekler üzerinde yapılmıştır. Akrilik rezine bağlanma direnci için halter şekilli (75×25×2 mm3, n=10) ve yırtılma direnci ölçümleri için bar şekilli (50×10×1 mm3, n=10) negatif kontrol ve bitki ekstresi içeren örnekler hazırlanmış ve Universal test cihazı kullanılarak test edilmiştir. Yüzey pürüzlülüğü analizi için hazırlanan örneklerin (ø=25 mm × h=15 mm, n=10) ölçümü portatif profilometre ile yapılmıştır. Tüm test gruplarından rastgele 2 örnek altın-paladyum kaplama yapıldıktan sonra tarama elektron mikroskobu ile örneklerin yüzey ve yapısal morfolojileri açısından incelenmiştir. Örneklerin antimikrobiyal test sonuçları Kruskal-Wallis ve Mann-Whitney U testleri ile mekanik test sonuçları ise tek yönlü ANOVA testi ile değerlendirilmiştir. Test sonuçlarına göre S.mutans ve C.albicans'a karşı oluşan minimum inhibisyon zon çapları değerlendirildiğinde bitki ekstreleri ve bitki ekstrelerinin farklı konsantrasyonları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (sırasıyla, p 0,05). Test edilen her iki mikroorganizma için de bitkisel ekstrelerin hiçbiri pozitif kontrol grupları kadar antimikrobiyal etkinlik göstermemiştir. Bununla birlikte, MİK düzeyinde bitkisel ekstre ilavesi doku şartlandırıcıların akrilik rezine bağlanma dayanımı, yırtılma direnci ve yüzey pürüzlülüğünü etkilememektedir.