Çevre dostu bileşenlerin kullanılmasıyla kontrollü salım azot gübrelerin hazırlanması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, -, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GONCA TOPALOĞLU
Eş Danışman: MÜJGAN OKUR
Danışman: Dilşad Dolunay Eslek Koyuncu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bitkiler, gelişimleri için ihtiyaç duydukları oksijen, hidrojen ve karbonu hava ve sudan alırken diğer besin ihtiyaçlarının tamamını topraktan almaktadırlar. Bitkilerin gelişimleri için en fazla ihtiyaç duydukları ve makro elementler olarak bilinen bileşenler; azot, fosfor, kalsiyum, kükürt, potasyum ve magnezyumdur. Bu bileşenlerin bitkilerce yeterli düzeyde alınamaması durumunda bitkilerin gelişimleri gerilemekte, buna bağlı olarak da alınan ürün miktarı ve kalitesi olumsuz etkilenmektedir. Son yıllarda kontrollü salım teknolojisinin gelişimiyle birlikte geleneksel gübrelemenin olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik çalışmalar hız kazanmıştır. Kontrollü salımlı gübreler, bitkilere sürekli ve kontrollü olarak besin sağlayarak, besin kaybını azaltmakta, sera gazı emisyonu, toprak ve yer altı suyu kirliliği gibi olumsuz etkileri önlemektedirler. Bu çalışmada kontrollü salımlı gübre hazırlamak için doğal bir polimer olan kitosan, azot kaynağı olarak üre, montmorillonit ve bentonit kullanılmıştır. Bu amaçla farklı oranlarda (0,2, 0,4, 0,6 g ağırlık/hacim) bentonit ve montmorillonit içeren kitosan/üre/bentonit ve kitosan/üre/montmorillonit gübreler küre şeklinde hazırlanmıştır. İlk olarak bentonit ve montmorillonit killerinin XRF analizi ile içeriklerindeki bileşen oranları belirlenmiştir. Hazırlanan gübrelerin yapısal analizi X-ışını kırınım desenleri (XRD) ve Fourier geçirimli kızılötesi spektroskopisi (FT-IR) ile incelenmiştir. Gübrelerin morfolojik özellikleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile değerlendirilmiş ve çaplarının 1,63-2,20 mm arasında değiştiği görülmüştür. Gübrelerin suda şişme özellikleri incelenmiş ve bentonit oranı arttıkça şişme oranının arttığı, montmorillonit oranı arttıkça şişme oranının düştüğü görülmüştür. Gübrelerden distile su ortamında azot salımı incelenmiştir. Kil ilavesinin kümülatif salım yüzdelerini az da olsa düşürdüğü gözlenmiştir.