Demir formülasyonlarına bağli diş renklenmelerine yönelik geliştirilen deneysel diş macunlarının sitotoksisite ve antibakteriyel etkinliğinin değerlendirilmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYBİKE MEMİŞ
Danışman: DİDEM ATABEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında; demir formülasyonlarına bağlı süt dişlerinde oluşan siyah renklenmelere yönelik geliştirilmiş olan fitik asit (Grup A) ve bromelain (Grup B) içeren deneysel diş macunları ile ticari diş macununun (Grup C) zaman ve konsantrasyon bağımlı sitotoksisite potansiyelleri ve Streptococcus mutans'a karşı antibakteriyel etkinlikleri in vitro değerlendirildi. Sitotoksisite analizi XTT (2,3-bis-(2-metoksi-4-nitro-5 sülfofenil)-2Htetrazolyum-5-karboksianilid) yöntemi ile gerçekleştirildi; L929 fare fibroblastları üzerinde 3 farklı zaman dilimi (1, 2 ve 5 dakika) ve 6 konsantrasyon düzeyinde (1/1, 1/2, 1/4, 1/8, 1/16, 1/32) hücre canlılığı değerlendirildi. Hücre sağkalım yüzdesinin %70'ten düşük olması durumunda diş macununun ilgili konsantrasyonunun sitotoksik potansiyeli olduğu kabul edildi. Diş macunlarının S. mutans'a karşı antibakteriyel etkinlikleri "agar-well" difüzyon tekniği ile belirlendi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi IBM SPSS Statistics 25.0 programı ile gerçekleştirildi. Diş macunlarının farklı konsantrasyonlarına maruz kalan L929 hücrelerinin sağkalım yüzdeleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p 0,0028). Antibakteriyel etkinlik deneyi sonucunda tüm diş macunu gruplarının S. mutans'a karşı antibakteriyel etkinlik gösterdiği saptandı. Gruplar arasında en geniş inhibisyon zonu değerleri A grubunda elde edildi (p 0,0028). Antibakteriyel etkinlik deneyi sonucunda tüm diş macunu gruplarının S. mutans'a karşı antibakteriyel etkinlik gösterdiği saptandı. Gruplar arasında en geniş inhibisyon zonu değerleri A grubunda elde edildi (p<0,05). Demir formülasyonlarına bağlı süt dişlerinde oluşan siyah renklenmelerde deneysel diş macunlarının alternatif bir potansiyele sahip olabilecekleri sonucuna varıldı.