Türkiye'deki müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda eğitim alan görme engellilerin müzik eğitimi sürecine ilişkin eğitimci ve öğrenci görüşleri


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL YAZAR

Danışman: Belir Tecimer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki müzik öğretmeni yetiştiren kurumlardalisans düzeyinde eğitim alan görme engelli öğrencilerin müzik eğitimi sürecinde yaşanan sorunları/ihtiyaçlarını tespit etmek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirmektir. Bu sürece ilişkin sorunlar, görme engelli öğrenciler ve bu öğrenciler ile çalışmış müzik eğitimcilerinin görüşlerine dayalı olarak ortaya konulmuştur. Bu araştırma, nitel bir araştırma deseni olan durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenebilmesi için Türkiye'deki toplamda 26 müzikeğitimi anabilim dalı başkanlarına ve bu kurumlarda görev yapan akademisyenlere, sosyal medya, e-posta, WhatsApp ve telefon gibi iletişim kanalları kullanılarak ulaşılmıştır. Ön görüşmeler sonucunda, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 8 müzik eğitimi anabilim dalında lisans düzeyinde 16 görme engelli öğrencinin öğrenim gördüğü tespit edilmiş ve bu öğrencilerin tamamı araştırmaya katılmıştır. Diğer taraftan, 12 müzik eğitimi anabilim dalında görev yapan ve görme engelli öğrenciler ile çalışmış 32 müzik eğitimcisi araştırmaya katılmıştır.Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, katılımcıların görüşlerinden alıntılar yapılarakbetimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda, müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarca yapılan giriş yetenek sınavlarında deşifre, solfej okutma, dikte yazdırma, diksiyonlarına bakma amacıyla sesli metin okutma gibi aşamaların uygulanmasında Braille materyal yoksunluğu nedeniyle sorunlar yaşandığı saptanmıştır. Eğitim sürecinde ise, görme engellilerin Braille nota okuyamaması nedeniyle öğretim hızının düşmesi,teorik derslerde tahtada yazılanlar seslendirilmediği için armoni, işitme gibi derslere dahil olmakta zorlanma sorunları ortaya çıkmıştır. Ayrıca, göstererek örnekleme yapılamadığı için çalgı tekniklerinin aktarımında zorlanılması gibi engeller olduğu da tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra sınavlarda öğrenciye soruları okuyup, yazacak bir yardımcıya ihtiyaç duyulması, müzik eğitimcilerinin görme engellilerin eğitimi hakkında yeterli donanıma sahip olmaması gibi sorunlar da yaşanmaktadır. Araştırma sonucunda tespit edilen ihtiyaçların giderilmesine yönelik olarak müzik eğitimi anabilim dallarında görme engellilerin eğitimi konusunda yetişmiş en az bir uzmanın bulunması, üniversiteler tarafından görme engelli öğrencilerin Braille notaları dijital olarak temin etmelerini sağlayacak müzik teknolojilerinin temin edilmesi, uluslararası kütüphanelerden bu öğrenciler için müzik materyallerinin temin edilmesi gibi çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca, görme engellilerin eğitimi konusunda online çalıştaylar düzenlenmesi, çalgı eğitimi metotları yazılması ve materyaller/projeler geliştirilmesinin alana önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.