Bruksizmli hastalarda fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Miraç SEZER
Danışman: Bülent Elbasan
Özet:
Bruksizm çiğneme kaslarında meydana gelen birçok faktörün etkili olduğu bir hastalıktır. Bu nedenle tedavi yaklaşımları diş hekimliği, fizyoterapi, psikoloji ve gerekirse nöroloji gibi farklı disiplinlerin yer aldığı multidisipliner bir bakış açısı ile planlanmalıdır. Bu çalışmanın amacı; bruksizmli bireylerde manuel terapi ve egzersiz uygulamalarının ağrı şiddeti, basınç ağrı eşiği, tetik nokta sayısı, temporomandibular eklem (TME) ve servikal mobilite, baş pozisyonu, kas kalınlığı, kas sertliği, kas aktivitesi üzerine olan etkilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Bruksizmli bireylerde bu parametrelerin değerlendirilmesi, hem tedavi etkinliğinin değerlendirilmesi hem de bireysel farklılıklara göre tedavi yöntemlerinin optimize edilmesi açısından önemlidir. Çalışmaya bruksizm tanısı almış 30 gönüllü birey dâhil edildi. Bireyler randomize olarak egzersiz (EG) ve manuel terapi (MTG) olmak üzere iki tedavi grubuna ayrıldı. EG'ye egzersiz programı verilerek 8 hafta boyunca haftada üç gün yapmaları istendi. Egzersizleri hatırlamaları için daha önceden hazırlanmış olan videolar iletilerek egzersizleri yapıp yapmadıkları haftalık olarak takip edildi. MTG'ye çene ve boyun bölgesine yönelik intraoral ve ektraoral farklı manuel terapi teknikleri 8 hafta boyunca haftada iki kez uygulandı. Tedavi öncesi ve sonrası Görsel Analog Skalası ile ağrı şiddeti, algometre ile basınç ağrı eşiği, palpasyon ile tetik noktalar, cetvel ile TME mobilitesi, gonyometre ile baş pozisyonu ve servikal mobilite, masseter, temporalis anterior ve (sternokleidomastoidus kası) SKM kaslarının ultrason ile kalınlığı ve sertliği, elektromyografi (EMG) ile aktivitesi değerlendirildi. Yapılan tedaviler sonrasında her iki grupta da ağrı şiddeti ve toplam tetik nokta sayısı azalırken; TME mobilitesinin, servikal mobilitenin, basınç ağrı eşiğinin arttığı görülmüştür. Kas aktiviteleri ile masseter ve temporal kas kalınlıkları azalırken SKM kalınlığı artmıştır. Sonuç olarak egzersiz ve manuel terapi uygulamaları bruksizm tedavisinde etkilidir. Uygulama yöntemleri karşılaştırıldığında ise farklı parametrelerde birbirlerine göre üstünlükleri olduğu görülmüştür.