Allojenik kök hücre nakli yapılan hastalarda steroide yanıtsız gastrointestinal graft versus host hastalığı risk faktörlerinin belirlenmesi ve tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAAN TALAY
Danışman: Zübeyde Nur Özkurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda steroide dirençli akut gastrointestinal GVHH gelişiminde etkili olan risk faktörlerinin saptanması ve bu vakalarda 2.basamak ve 3.basamak tedavi seçimleri ve sonuçlarının retrospektif olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Kök Hücre Nakil Ünitesi'nde Şubat 2006 ile Haziran 2022 tarihleri arasında allojenik kök hücre nakli yapılan 327 erişkin hasta geriye dönük ve ardışık olarak çalışmaya alınmıştır. aGVHH sıklığı %47,2; steroid direnç sıklığı %45,7 saptandı. Steroide dirençli hastalar arasında aGIS GVHH daha sıktı. Herhangibir komorbidite öyküsü olan (p:0,006), aGVHH evresi C veya D olan (p:0,07), rektosigmoid biyopside histopatolojik olarak grade 3 ve 4 GVHH bulgusu olan hastalarda steroid dirençli aGVHH sıklığı (0,009) daha yüksekti. Steroid dirençli aGIS GVHH 2. Basamak tedavide Ruksolutinib ile tıoplam yanıt % 46,7 iken, MKH ile %66,7 saptandı. Buna karşın 2. basamakta Ruksolutinib ile tedavi edilen hastalarda MKH ile tedavi edilenlere göre TSK olasılığı daha yüksekti (p:0,03). aGVHH, aGIS GVHH, steroide dirençli aGVHH ve steroide dirençli aGIS GVHH‟nın TSK olasılığına olumsuz etkisi olduğu gösterildi. Akut GVHH, özellikle de steroide dirençli olduğunda allojenik kök hücre nakli prognozunu olumsuz etkilemektedir. Akut GVHH organ tutulumları arasında gastrointestinal sistem tutulumu tedavi için hastanede yatış gerektirmesi, sıvı-elektrolit kaybı, şiddetli hipogamaglobulinemi ile enfeksiyöz komplikasyanlarda artış ve absorbsiyon kapasitesinde azalma nedeni ile tedavi şeçeneklerinde kısıtlanma nedeni ile farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar toplam sağ kalımda olumsuz etkiler ile sonuçlanabilmektedir. Steroide dirençli aGIS GVHH için risk faktörlerinin belirlenmesi, GIS tutulumunda tedavi ajanlarının etkinliğinin bilinmesi, önlemlerin alınması ile prognozun düzeltilmesini sağlayabilir.