Çocuklarda diş hekimi korkusu üzerine algılanan kontrolün etkisinin tükürük kortizol düzeyi ve pulse oksimetre ile değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN ERİŞ

Danışman: Alev Alaçam

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada; algılanan kontrol ilkesini temel alarak geliştirilmiş ilk Türkçe modül olan mobil hasta- hekim iletişim sisteminin, çocuklarda dental anksiyete üzerine etkisi, Venham Resim Testi (VPT), tükürük kortizol düzeyi, nabız ve oksijen satürasyonu (SpO2) ile değerlendirildi. Çalışma Çocuk Diş Hekimliği Kliniği'ne başvuran ve üst süt ikinci molar dişlerinde çekim endikasyonu bulunan 7-9 yaş arası çocuklar üzerinde yapıldı. Çocuklarda Diş Hekimliği Korku Alt Skalası'ndan (CFSS-DS) 38 ve üzeri puan alan 44 hasta rastgele iki gruba ayrıldı. CFSS-DS sonuçlarına göre hastaların en çok korktuğu durumlar sırasıyla; iğne olmak, nefessiz kalmak ve dönen aletlerin sesi olarak belirlendi. Deney grubuna tablete indirilmiş 'Dental Anxiety' isimli mobil hasta-hekim iletişim sistemi tanıtıldı ve tedavi sırasında ihtiyaç duyduklarında kullanmaları istendi. Kontrol grubu ise hiçbir cihaz kullanmadı. Tüm hastalara tedavi öncesi ve sonrası Venham Resim Testi uygulandı. Tükürük kortizol seviyelerini değerlendirmek için hastaların tedaviden 10 dk önce, anesteziden 10 dk sonra ve tedaviden 10 dk sonra tükürük örnekleri alındı. Toplanan örnekler ELISA testi ile analiz edildi. Hastaların nabız ve SpO2 değerleri tedaviden 10 dk önce, anestezi sırasında, anesteziden 10 dk sonra, tedavi başladığında ve tedaviden 10 dk sonra kaydedildi. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildi. CFSS-DS sonuçlarına göre hastaların en çok korktuğu durumlar sırasıyla; iğne yaptırmak, nefessiz kalmak ve dönen aletlerin sesi olarak belirlendi. Hastaların tedavi sonrası VPT değerleri gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi (p 0,05). Her iki grupta da farklı zamanlarda ölçülen kortizol değerlerinin ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark vardı (p 0,05). Çalışma sonuçları doğrultusunda algılanan kontrole dayanan mobil hasta-hekim iletişim sistemi 7-9 yaş arası çocuklarda anksiyete yönetiminde başarılı bulundu.