Hızlı yaşlandırma işleminin farklı formülasyonlardaki zirkonyum dioksit materyallerinin üzerindeki etkilerinin incelenmesi
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLAYAN SAYLA ÇELİK
Danışman: MERVE ÇAKIRBAY TANIŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, hızlı yaşlandırma işleminin farklı formülasyonlardaki monolitik zirkonyum dioksit seramikler üzerindeki etkileri değerlendirildi. 3 farklı formülasyonda zirkonyum dioksit blok kullanıldı: 3Y-TZP, 4Y-TZP ve 5Y-TZP. Her materyal grubundan uygulanacak test yöntemi ya da analize uygun örnekler hazırlandı. Her gruptaki örneklerin yarısına 134 °C sıcaklık ve 2 bar basınç altında 5 saat otoklavda hızlı yaşlandırma uygulandı. Örneklere üç nokta bükülme dayanımı testi, Vickers sertlik testi, yüzey pürüzlülüğü testi, gren boyutu, XRD, AFM ve SEM/EDS analizleri yapıldı. Kullanılan materyaller bükülme dayanımı, Vickers yüzey sertliği ve yüzey pürüzlülüğü üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farka neden oldu. Hızlı yaşlandırma, bükülme dayanımı ve yüzey pürüzlülüğü açısından istatistiksel olarak anlamlı fark oluşturmazken, Vickers yüzey sertliği üzerinde etkili olduğu tespit edildi. En yüksek bükülme dayanımı 3Y-TZP grubunda, en düşük ise 5Y-TZP grubunda gözlendi. Yaşlandırma uygulanmayan gruplarda 3Y-TZP ve 5Y-TZP grupları benzer yüzey sertlik değerleri gösterdi ve 4Y-TZP'ye göre daha yüksek bulundu. Yaşlandırma uygulanan gruplarda en düşük yüzey sertlik değerleri 3Y-TZP'de tespit edildi. 4Y-TZP ve 5Y-TZP grupları istatistiksel olarak benzer Vickers sertlik değerleri gösterdi. En yüksek yüzey pürüzlülüğü değerleri 5Y-TZP gruplarında gözlendi. 3Y-TZP ve 4Y-TZP grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Gren boyutu analizinde, yaşlandırma sonrası tüm gruplarda gren boyutlarında düşüş saptandı. En yüksek gren boyutu değerleri 5Y-TZP'de, en düşük gren boyutu değerleri ise 3Y-TZP'de gözlendi. XRD analizinde, yaşlandırma öncesinde tüm gruplarda tetragonal faz baskınken, yaşlandırma sonrası 3Y-TZP ve 4Y-TZP gruplarında monoklinik faz oranının arttığı tespit edildi. 5Y-TZP gruplarında ise monoklinik faz tespit edilmedi. AFM analizinde, yaşlandırma işleminin yüzey topografisi üzerinde etkili olduğu tespit edildi. Yaşlandırma uygulanmayan 3Y-TZP ve 5Y-TZP gruplarında yüzeydeki çıkıntı ve çukurlar belirgin iken, 4Y-TZP grubunda daha homojen bir yüzey yapısı gözlendi. Yaşlandırma sonrası 3Y-TZP'de yüzey pürüzlülüğünün azaldığı, 4Y-TZP ve 5Y-TZP'de yüzey pürüzlülüğünün arttığı gözlendi. SEM/EDS analizi yaşlandırmanın kullanılan materyallerin elemental kompozisyonu üzerinde etkili olduğunu gösterdi.