Yüksek Translüsent Monolitik Zirkonyanın Yapay Yaşlandırma Sonrası Biyomekanik Özelliklerinin Değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gözdenur Melike GÖRGÜLÜ ALİN

Danışman: Ferhan Eğilmez

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı 3, 4 ve 5 mol yttria içeren zirkonya seramiklerin, asetik asit maruziyeti ve hidrotermal yaşlandırma işlemleri sonrasında bükülme direnci ve yüzey pürüzlülüğünde meydana gelen değişimleri değerlendirmektir. Her zirkonya türünden 45 adet olmak üzere, 25 × 4 × 1,2 mm³ boyutlarında toplam 135 adet bar formunda örnek hazırlanmıştır. Her zirkonya türünden hazırlanan 45 örnek, yaşlandırma uygulanmayan kontrol grubu, asetik asitle yaşlandırılan grup (%4'lük çözelti, 80°C, 16 saat) ve hidrotermal yaşlandırılan grup (otoklav, 134°C, 2 bar, 5 saat) olmak üzere üç deney grubuna (n = 15) ayrılmıştır. Yaşlandırma işlemlerinin ardından tüm örnekler üç nokta bükülme testine tabi tutulmuş ve elde edilen veriler Weibull dağılımıyla analiz edilmiştir. Örneklerin yüzey pürüzlülüğü atomik kuvvet mikroskobu ile ölçülmüş, her gruptan bir örneğin yüzey morfolojisi taramalı elektron mikroskobu ile incelenmiştir. İstatistiksel analizler iki yönlü ANOVA, Friedman, Tukey ve Conover testleri ile yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, hidrotermal yaşlandırma sonrası 3Y-TZP grubunun bükülme direncinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0,05), ancak 4Y-PSZ ve 5Y-PSZ gruplarında anlamlı bir değişiklik tespit edilmemiştir. Ayrıca otoklav ile yaşlandırılan tüm örneklerin yüzey pürüzlülüğü, kontrol gruplarına kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Buna karşın, asetik asitle yaşlandırma işleminin ne bükülme direnci ne de yüzey pürüzlülüğü üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu bulgular, zirkonya seramiklerinin yaşlanmaya karşı gösterdiği direncin yapısal özellikleri ve yttria içeriği ile yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle 4Y-PSZ ve 5Y-PSZ materyallerinin asidik ve termal stres koşulları altında yüzeysel ve mekanik stabilitelerini koruyabilmeleri, bu seramiklerin uzun dönem klinik kullanım açısından uygun materyaller olduklarını göstermektedir.