Juvenil idiopatik artrit tanılı hastaların 6 dakika yürüme testi ile yürüme kapasitelerinin değerlendirilmesi
Esmeray Şenol P. (Yürütücü), Bakkaloğlu Ezgü S. A.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, Üniversite Destekli Diğer Projeler, 2022 - 2023
- Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
- Destek Programı: Üniversite Destekli Diğer Projeler
- Başlama Tarihi: Eylül 2022
- Bitiş Tarihi: Şubat 2023
Proje Özeti
Jüvenil İdiopatik Artrit (JIA), 16 yaşından önce
başlayan ve en az 6 hafta boyunca devam eden nedeni bilinmeyen artrit ile
karakterize ve farklı özelliklere sahip alt gruplardan oluşan, çocukluk çağının
en sık görülen ve en çok sakatlık yapma riski bulunan süreğen romatizmal hastalığıdır.
Uluslararası Romatizma Birliği (The International League of Associations for
Rheumatology (ILAR)) sınıflamasına göre JİA 7 alt grupta değerlendirilmektedir,
bunlar; sistemik başlangıçlı, oligoartriküler, poliartriküler romatid faktör
(RF) pozitif, poliartriküler RF negatif, entezit ilişkili, psöriatik ve
sınıflandırılmayan artrit olarak sıralanmaktadır. Hastalık kendini periferik
eklem tutulumu ile gösterir. Eklemlerde oluşan yangısal bozuklukların
süreğenleşmesi hastanın yaşam içerisindeki hareketlilğini ve üretkenliğini
belirgin biçimde kısıtlar. Eklemlerdeki bu değişikliklerin oluşmasında yangısal
süreç sebep olur. Hastalar tanı aldıktan sonra çok disiplinli bir ekip
tarafından tedavisinin düzenlenmesi ve sürdürülmesi önemlidir. Çocuk romatoloğu,
fizyoterapist, göz hekimi, ortopedist, çocuk psikiyatristi ve hasta ailesi
etkin olarak yer almalıdır. Tedavinin tıbbi boyutunda öncelikli amaç ağrının
geriletilmesi, hastalık aktivitesinin baskılanması ve kısıtlanan hareket
açıklığının geri kazanılmasıdır. Bu amaçla çeşitli medikal tedaviler
kullanılmaktadır. JIA erişkinlik döneminde de devam edebilen eklem
fonksiyonlarını bozarak bedensel engellilik oluşturan bir hastalıktır. Aynı
zamanda JIA gibi ömür boyu süren hastalıklar hastaların yaşam kalitesini negatif
yönde etkileyebilir. Bu nedenle medikal tedavinin yanında, fizyoterapi ve yaşam
değişiklikleri önerilmektedir.
6 dakika yürüme testi, fonksiyonel yürüme
kapasitesinin yaygın olarak kullanılan objektif bir ölçümüdür ve klinik
ortamlarda uygulanması kolay ve uygulanabilirdir. Başlangıçta
kardiyorespiratuar rahatsızlıkları olan yetişkinlerde kullanılan bu test, serebral
palsili çocuklar gibi kardiyovasküler uygunluğu azalmış ve fiziksel bozukluğu
olan diğer popülasyonlarda da kullanılmaktadır. 6 dakika yürüme testi, bir
bireyin sert, düz bir yüzeyde 6 dakika içinde yürüyebileceği mesafeyi ölçmek
için standartlaştırılmış bir yaklaşımdır. Altı dakika yürüme testine fizyolojik
yanıt submaksimal, yoğun egzersize eşdeğerdir, bu da fonksiyonel, submaksimal egzersiz
kapasitesini ölçmek ve izlemek için klinik bir araç olarak yararlı
olabileceğini düşündürmektedir. Her ne kadar 6 dakika yürüme testi JIA'lı
çocuklarla yapılan bazı çalışmalarda kullanılmış olsa da testin bu
popülasyondaki sonuçları yeterince değerlendirilmemiştir. Kronik tıbbi
rahatsızlıkları ve engelleri olan çocuklarda kullanıldığında testin sonuçlarında
değişkenlik olduğundan, özel hasta popülasyonları ile değerlendirmeler
yapılması hala daha önerilmektedir.
Biz de çocuk romatoloji polikliniğinde takipli 30 JIA
hastasına 6 dakika yürüme testi yaparak, sonuçları yaşa, cinsiyete ve
literatürde daha önce yapılmış JIA’lı hastalardaki 6 dakika yürüme testi
sonuçlarına göre karşılaştırmayı amaçlamaktayız.