Akademik Veri Yönetim Sistemi
Turanoğlu G.(Yürütücü), Durak S. C., Gül G.
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2022 - 2023
Deney hayvanı kullanımının sınırlandırıldıgı ve 3R kuralına (replacement: materyali degistirme; reduction: örnek sayısını azaltma; refinement: uygun kosullar saglama) paralel sekilde sistematikte organizasyon olarak daha ilkel bir canlıların kullanılması üzerindeki bilimsel çalısmalar son zamanlarda yogunluk kazanmıs durumdadır. Bu çalısmada sucul ekosistemlerde omurgasız tatlı su organizmalarından biri olan tatlı su midyelerinde yagmur ve drenaj suları ile yüzey akısı ve sulama sularına karısarak topraktan emilebilen ve sucul ekosistemlere bulasabilen bir pestisitin etkilerinin histopatolojik olarak arastırılması hedeflenmistir. Çalısmada sentetik piretroitlerden deltamethrin ((S)?-cyano-3-phenoxybenzyl-(1R)-cis-3- (2.2-dibromovinyl)-2,2-dimethylcyclopropane carboxylate) kullanılması planlanmıstır. Yapılan literatür taramasında bu pestisitin tatlı su midyelerinde etkisinin Özet Deney hayvanı kullanımının sınırlandırıldıgı ve 3R kuralına (replacement: materyali degistirme; reduction: örnek sayısını azaltma; refinement: uygun kosullar saglama) paralel sekilde sistematikte organizasyon olarak daha ilkel bir canlıların kullanılması üzerindeki bilimsel çalısmalar son zamanlarda yogunluk kazanmıs durumdadır. Bu çalısmada sucul ekosistemlerde omurgasız tatlı su organizmalarından biri olan tatlı su midyelerinde yagmur ve drenaj suları ile yüzey akısı ve sulama sularına karısarak topraktan emilebilen ve sucul ekosistemlere bulasabilen bir pestisitin etkilerinin histopatolojik olarak arastırılması hedeflenmistir. Çalısmada sentetik piretroitlerden deltamethrin ((S)?-cyano-3-phenoxybenzyl-(1R)-cis-3- (2.2-dibromovinyl)-2,2-dimethylcyclopropane carboxylate) kullanılması planlanmıstır. Yapılan literatür taramasında bu pestisitin tatlı su midyelerinde etkisinin incelendigi bir çalısmaya rastlanmamıs olması çalısmanın özgün degerini olusturmaktadır. Çalısma yönteminde öncelikle yapılacak ön deney ve ana deneyler ile sentetik piretroitlerden deltamethrinin tatlı su midyelerinde akut toksik etkisi tespit edilecektir. Daha sonra bu degerlerin ısıgında elde edilecek subletal konsantrasyonlarda 48 saat ve 7 günlük deneyler ile midye dokularında yarattıgı etkiler histolojik olarak incelenecektir. Deneyler yarı statik yöntemle yapılacaktır. Iki konsantrasyon pestisit ile kontrol ve çözücü kontrol olmak üzere dört deney grubu kullanılarak iki tekerrürlü olarak çalısmalar yürütülecektir. Deney sonrası midye dokuları buz anestezi altında disekte edilerek doku örnekleri histoloji kasetlerine alınarak Davidson sıvısında tespit edilecektir. 48 saat sonra dokular % 70’lik etil alkole alınacaktır. Rutin histolojik analizler sonrası preparatlar hazırlanacak ve doku preparatları ısık mikroskobu altında incelecektir. Çalısmalar bir akademik danısman ve iki ön lisans ögrencisi ile yürütülecektir. Proje kapsamında elde edilen veriler ile sucul omurgasız model organizmanın histolojik olarak incelenmesi, deltamethrinin toksik etkisinin belirlenmesi ile literatüre katkı saglanırken yaygın etkisi olarak omurgalı organizma kullanımının sınırlandırıldıgı günümüzde alternatif model kullanılması ile farklı bir bakıs açısı kazandırabilecektir.