Zeminlerin tane boyu ölçümünde lazer kırınım cihazı ve hidrometre yöntemi ile belirlenen tane boyu dağılımları ve kil yüzdelerinin karşılaştırılması ve yöntemler arasında karşılıklı geçiş sağlayacak korelasyon ilişkilerinin araştırılması
Özer M., Orhan M. (Yürütücü), Işık N. S.
Diğer Resmi Kurumlarca Desteklenen Proje, 2004 - 2006
- Proje Türü: Diğer Resmi Kurumlarca Desteklenen Proje
- Başlama Tarihi: Haziran 2004
- Bitiş Tarihi: Şubat 2006
Proje Özeti
Bu çalışmada, lazer kırınım ve hidrometre yöntemleriyle 200 No.lu elekten
geçen malzemenin tane büyüklüğünün belirlenmesi ve bu iki yöntemin karşılaştırılması
yapılmıştır. Çalışmanın esas konusunu oluşturan lazer kırınım yöntemiyle ilgili
mevcut bulunan tek standart ISO 13320 (1999)’de sadece genel ilke ve kurallar
bulunmaktadır. Söz konusu standartta zemin numunelerinin ölçümüne ilişkin her
hangi bir bilgi veya öneri verilmediğinden bu çalışmanın deneysel bulguları iki
aşamada ele alınmıştır. Birinci aşamada, lazer kırınım analizlerinde
uygulanacak genel bir yöntem ortaya konulmuş, ikinci aşamada ise 72 adet doğal
zemin numunesi üzerinde her iki yöntemle belirlenen tane büyüklüğü dağılım verileri
ve kil yüzdeleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, hidrometre
yönteminin kil yüzdesini bazı numunelerde %30’a kadar daha yüksek belirlediği
görülmüştür. Bu farkın tane şekli ve mineralojisinden kaynaklandığı düşünülmektedir.
Bazı numuneler üzerinde yapılan XRD ve SEM analizleri bu düşünceyi
desteklemektedir. Kil yüzdeleri arasında yapılan regresyon analizi sonucunda R2 = 0,87 olmak üzere “KYL = 0,6481 KYH – 0,3474” eşitliği elde
edilmiştir.