ÇAY TOZU ATIKLARINDAN ELDE EDİLEN AKTİF KARBON KULLANILARAK SENTEZLENEN BOR KARBÜRÜN, SİLİSYUM KARBÜR FİBER (SİCF) KATKISIYLA SERAMİK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNDE KULLANIMI
Değirmencioğlu P., Culum H.(Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı, 2025 - 2025
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 2209-A - Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Mart 2025
- Bitiş Tarihi: Eylül 2025
Proje Özeti
Bu çalışmada, çevresel sürdürülebilirlik ve atıkların katma değerli ürünlere dönüştürülmesi
yaklaşımı doğrultusunda, evsel çay atığından kimyasal aktivasyon yöntemi kullanılarak
yüksek yüzey alanına sahip aktif karbon üretilmiş ve elde edilen aktif karbonun bor karbür
(B₄C) sentezinde karbon kaynağı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmanın ilk
aşamasında, çay atıkları potasyum hidroksit (KOH) ile kimyasal olarak aktive edilmiş ve
karbonizasyon işlemi sonucunda aktif karbon sentezlenmiştir. Sentezlenen aktif karbonun
yapısal ve yüzey özellikleri XRD, FTIR, BET ve elementel analiz yöntemleri kullanılarak
karakterize edilmiştir.
Çalışmanın ikinci aşamasında ise üretilen aktif karbon, bor kaynağı olarak kullanılan borik
asit ile belirli oranlarda karıştırılarak karbotermik indirgeme yöntemiyle bor karbür
sentezlenmiştir. Elde edilen bor karbür numunelerinin faz oluşumu ve yapısal özellikleri XRD
ve FTIR analizleri ile incelenmiş, sentez koşullarının ürün özellikleri üzerindeki etkileri
değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, çay atığından üretilen aktif karbonun bor karbür
sentezinde etkin bir karbon kaynağı olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Bu çalışma ile hem çevresel açıdan önemli bir biyokütle atığı değerlendirilmiş hem de ileri
teknoloji seramik malzemelerinin üretiminde kullanılabilecek sürdürülebilir ve ekonomik bir
yaklaşım ortaya konulmuştur. Çalışmanın, aktif karbon üretimi, bor karbür sentezi ve atık
biyokütlelerin yüksek katma değerli malzemelere dönüştürülmesine yönelik gerçekleştirilecek
gelecekteki araştırmalara katkı sağlaması amaçlanmaktadır.