Adli Dilbilim

Uysal B.

  • Dersin Düzeyi: Doktora
  • Tasarlanan Ders Kodu: 4092121
  • Öğretim Türü: Örgün Öğretim (Normal Öğretim)
  • Dersin Kapsamı: Teorik
  • Akademik Yıl: 2025 - 2026
  • Ders İçeriği:

    Adli Dilbilim

    2025-2026 Bahar

    Eğitmen Bilgileri

    Eğitmen

    E-posta

    Ofis Konumu ve Saatleri

    Prof. Dr. Başak UYSAL

    basakuysal@gazi.edu.tr

    Pazartesi, 14.30-17.30

    Genel Bilgiler

    Amaç

    Bu ders; öğrencilerin dilbilim, adli dilbilim ve dil eğitimi arasındaki ilişkiyi kavramasını, adli metin incelemelerindeki çağdaş gelişmeleri takip edebilmelerini amaçlamaktadır.

    Açıklama

    Bu ders; dilbilimin adli bağlamlarda kullanımını kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele alır. Ders kapsamında adli dilbilimin temel kavramları, hukuk dili ve adli metin türleri, kurumsal söylem, güç ve etkileşim ilişkileri, polis sorguları ve tanık ifadeleri, dijital ve çok dilli adli bağlamlar ile bilirkişilik ve etik konuları incelenir.

    Öğrenciler; yazılı ve sözlü adli metinleri söylem çözümlemesi ve stilistik çerçevesinde analiz eder; dilsel bulguların adli süreçlerde nasıl yorumlandığını değerlendirir. Ders, adli dilbilim bilgisinin Türkçe eğitimi, metin çözümleme, yaratıcı ve eleştirel düşünme ile ilişkilendirilmesine odaklanır ve öğrencilerin bu bakış açısını ders tasarımlarına aktarabilmelerini hedefler.

    Beklentiler ve Hedefler

    Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenci,

    1. Adli metinlerin  söylem yapısını belirler.
    2. Adli bağlamda kullanılan dilsel stratejileri ve söylem örüntülerini açıklar.
    3. Metinlerde yer alan adli çatışma alanlarını ve dilsel gerilim noktalarını çözümler.
    4. Adli dilbilim kuramları ile metin çözümleme ve yaratıcı / eleştirel düşünme becerilerini birleştirir.
    5. Adli dilbilim perspektifiyle Türkçe eğitimi alanını analiz eder.

    Hafta

    Konu

    Okuma / İnceleme

    1

    Temel kavramlar: adli dilbilim, hukuk dili, adli söylem, kanıt, dilsel iz

    Olsson, J. (2008). Forensic Linguistics (Giriş)

    Elyıldırım, S. (2019). Adli Dilbilim.

     2

    Adli söylem çözümlemesi

    Ariani, M. G., Sajedi, F., & Sajedi, M. (2014). Forensic linguistics: A brief overview of the key elements. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 158, 222-225.

    TANRIVERE, U. (2018). Kısa metinlerde yazar tanıma: Twitter için bir yöntem önerisi. HUMANITAS-Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 177-192.

    Karaman, B. İ. (2017). Adli metin türlerinde anlambilimsel çözümlemeler. Adli Tıp Bülteni, 22(3), 208-217.

     3

    Adli dilbilimin çalışma alanları

    Coulthard, M., Johnson, A., & Wright, D. (2016). An introduction to forensic linguistics: Language in evidence. Routledge.

    Özdemir, R. A. (2021). Gelişmeyi Bekleyen Hazine: Dünyadan Örneklerle “Dilsel Parmak İzi” İncelemecisi Adli Dilbilim. Dilbilim, (36), 47-55.

    4

    Adli metin inceleme yöntemleri: yazılı ve sözlü adli metin çözümlemesi, tartışmalı yazarlık

    Coulthard, M., Johnson, A., & Wright, D. (2016). An introduction to forensic linguistics: Language in evidence. Routledge.

    Uysal, B. (2018). A Review on time perception of death row inmates’ denials in their last statements in the context of forensic linguistics: The sample of Texas Huntsville Unit. OMEGA-Journal of Death and Dying, 77(4), 350-363.

    Hafta 5

    Jargon

    Gibbons, J., & Turell, M. T. (Eds.). (2008). Dimensions of forensic linguistics. John Benjamins Publishing Company.

    Hafta 6

    Adli metin incelemeleri

    Grant, T., & Tayebi, T. (2023). Forensic linguistics. In The Routledge Handbook of Applied Linguistics (pp. 280-291). Routledge.

    Hafta 7

    Bağlam ve adli kurgu: mahkeme, karakol, dijital o

    Olsson, J. (2009). Wordcrime: Solving crime through forensic linguistics. A&C Black.

    Hafta 8

    Ara Değerlendirme

    Tiersma, P. M., & Solan, L. (2002). The linguist on the witness stand: forensic linguistics in American courts. Language, 78(2), 221-239.

    Hafta 9

    Çağdaş adli dilbilim: dijital metinler ve yeni adli bağlamlar

    Mani, R. T., Palimar, V., Pai, M. S., Shwetha, T. S., & Krishnan, M. N. (2025). An evolution of forensic linguistics: From manual analysis to machine learning–A narrative review. Forensic Science International: Reports, 100417.

    Hafta 10

    Adli bağlamda özne ve kimlik: tanık, sanık, mağdur dili

    Kocagül, H. (2025). Türkçe İntihar Notlarında Dilsel Tuhaflık ve Bilişsel Süreç İşaretleyicileri.

    Bahar, A. (2020). “MÜZAKERECİ İLETİŞİMİ”: 2019 YILI İSTANBUL BOĞAZ KÖPRÜLERİNDEKİ İNTİHAR GİRİŞİMLERİNİN İLETİŞİMSEL SÜREÇLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Öneri Dergisi, 15(54), 325-349.

    Hafta 11

    Anlatısal kopukluklar: susma, belirsizlik, açıklama boşlukları

    Kalfoğlu, S., & Kalfoğlu, E. (2022). Adli dilbilim ve olgu aydınlatmaya katkısı. Journal of Philology, 1(1), 6-11.

    Hafta 12

    Adli dilbilim temelli öğretim uygulamaları

    Demir, E. (2025). Kur’an’da Suç ve Günah Kavramlarının Adli Dilbilim Perspektifinden Analizi. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 9(4), 1391-1409.

    Hafta 13

    Tür dönüşümü: adli metinden eğitsel metne

    Yüzer, H. K. (2022). Authorship attribution in turkish texts. Artsürem.

    Hafta 14

    Sözcük temelli adli çözümleme teknikleri

    Bull, R., & Blandón-Gitlin, I. (2026). Psychological Biasing in Forensic Linguistic Research: Is Such Information Obtained Expertly and Ethically?. In The Routledge Handbook of Ethics in Forensic Linguistics (pp. 88-104). Routledge.

    Tanrıvere, U. (2025). Edim ve Söz Olarak Tehdit. Disiplinler Arası Dil Araştırmaları, 11(11), 179-195.

    Hafta 15

    Metin/paragraf temelli adli çözümleme

    Ntelu, A., Yusuf, M., Hinta, E., Muassomah, M., & Musa, D. T. (2025). The role of forensic linguistics in investigating and disclosing language crimes on social media platforms. Theory and Practice in Language Studies, 15(1), 283-293.

    Hafta 16

    Genel değerlendirme

    Araştırma önerisi / makale taslağı

    Sınav Takvimi

    Tarih

    Konu

    Hafta 8

    Ara Değerlendirme

    Hafta 16

    Genel Değerlendirme