Altı boyutlu ising modelinin ”Creutz cellular automaton”ında incelenmesi


Prof. Dr. ZİYA MERDAN

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik (Dr), Türkiye

Tez Danışmanı: Nevzat Aktekin

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Altı boyutlu Ising modelinin, doğrusal boyutu L=4,6,8 olan periyodik sınır şartlı soyut basit küp örgülerde, sonsuz örgü kritik sıcaklığı yakınında ve beş “bit”li demonlar kullanılarak Creutz “cellular automaton”ında simülasyonu yapılmaktadır. Daha önce yapılmış bir çalışmadakine göre simülasyon yapılan enerji değerlerinin sayısı artırılıp, enerji aralığı genişletilmiş ve her bir enerjideki simülasyon sayısı artırılmıştır. Sonlu örgü ölçekleme bağıntıları kullanılarak daha önceki çalışmada incelenmiş olan düzen parametresi ve manyetik alınganlığa ilave olarak,  özısı ve Binder parametresinin sıcaklığa bağlı değişimleri ile bu niceliklerin ölçeklenmiş değerlerinin ölçeklenmiş sıcaklığa bağlı değişimleri incelenip, bu nicelikler için teorinin öngördüğü ölçekleme bağıntıları doğrulanmıştır. Sonsuz örgü kritik sıcaklığı için özısı eğrilerinin kesişme noktasından, Binder parametresi eğrilerinin kesişme noktasından ve özısı maksimumlarına karşılık gelen sıcaklık değerlerinden sırasıyla Tc=10.837(1), Tc=10.834(1) ve Tc=10.837(6) yaklaşık  değerleri elde edilmiştir. Bu değerler daha önceki çalışmada, manyetik alınganlığın sonlu örgülerdeki maksimumlarına karşılık gelen sıcaklık değerlerinden elde edilen daha hassas Tc=10.835(5) değeri ile uyum içindedir. Özısı kritik üssü için elde edilen alfa=0.009(38) değeri teorinin öngördüğü alfa=0 değeri ile uyumludur.