Mimarlıkta Tasarım Mekanını Yeniden Düşünmek
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık, Türkiye
Tez Danışmanı: Adnan Aksu
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Mimarlık varoluşundan bu yana evrimsel süreçler içinde değişip dönüşür. Mimarlığın ne
olduğu ve mimarın ne yaptığı yeniden yeniden sorgulanır, sürekli olarak mimarlığa dair
yeni düşünme ve yeni eyleme biçimleri, yeni kavramlar üretilir. Mimarlığın evrimsel
sürecinden bir kesit oluşturan güncellik bağlamında ise hem mimarlığı alışıldık şekillerde
ve bilindik içeriklerle üretme olanağının daralması hem de mimarın kabul görmüş
kimliğinin değişime uğramasıyla birlikte mimarlığın yaratım alanı ve bu alanı var eden
yaratım eylemliliği sorunlu bir hal alır. Bu doğrultuda bu tez mimarlığın yaratımını temel
yaratım alanı olan tasarım mekanı bağlamında inceler. Tasarım mekanının, mimarlığı var
eden dinamiklerin bütünleştiği, çok yönlü ve çok boyutlu bir yaratım alanına dönüşme
potansiyeli taşıdığını savlar. Bu potansiyelin ise tasarım mekanının deneyselliğine bağlı
olarak etkinleştiğini ileri sürer ve tasarım mekanını deneyselliği üzerinden yeniden
düşünmeyi önerir. Buna yönelik olarak tasarım mekanının bağlamsal konumlanışını
sorunlaştırarak, çağdaşlık- güncellik ekseninde bir tartışma geliştirir. İki bölümden oluşan
tez, ilk bölümde tasarım mekanı güncel görünümleriyle ilişkili olarak kavramsallaştırır ve
tasarım mekanının konumlanışını sorunlaştırılarak, ona yönelik bağlamsal bir oluş olarak
çağdaşlık kavrayışını yeniden inşa eder. İkinci bölümde ise, çağdaşlık- güncellik
ekseninde kurulan tartışma bağlamında tasarım mekanının kurulumunu ve eylemliliğini
deneysel yaratım felsefesi bağlamında ele alır. Böylelikle, mimarlığın tasarım mekânında
yaratımına yönelik ilk bölümde varoluşsal ve bağlamsal açılımlar sağlanırken, ikinci
bölümde yapısal ve eylemsel içerikler oluşturulur. Tasarım mekanında yaratıma ilişkin
oluşturulan bu açılım ve içerikler doğrultusunda ise, farklı kurguların üremesine olanak
veren, yöntemsel ve araçsal referanslar sağlayan açık bir bilgi yapısı oluşturulur.