Korumalı futbol sporcularının beslenme alışkanlıkları ve vücut kompozisyonlarının değerlendirilmesi


Arş. Gör. BARTU EREN GÜNEŞLİOL

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi, Tekstil Giyim Ayakkabı ve Deri, Beslenme Ve Diyetetik Tezli Yüksek Lisans Programı, Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Dr. Murat Baş

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Korumalı futbol sporcularının beslenme alışkanlıkları ve vücut kompozisyonlarının değerlendirilmesinin amaçlandığı bu çalışma; Ankara ilindeki altı üniversitenin korumalı futbol takımlarında oynayan gönüllü 185 üniversiteli korumalı futbol sporcusu üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya katılanların genel bilgileri ve beslenme alışkanlıkları anket yöntemiyle saptanmış, vücut kompozisyonları ölçülmüştür. Müsabaka dönemi üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. En çok atlanan öğün sabah öğünü ve en önemli öğün atlama nedeni zaman yetersizliğidir. Korumalı futbol sporcularının çoğunluğu antrenman/müsabakadan önce ve sonra önerilen sürelerde öğün yapmamaktadırlar. Korumalı futbol sporcularının müsabaka sırasında tükettikleri su miktarının önerilere uygun olduğu saptanmıştır. Beslenme konusunda bilgi edinilen kaynakların başında internet gelmektedir. Besin destekleri daha çok arkadaş önerisi ile kas geliştirme amacıyla kullanılmaktadır. Korumalı futbol sporcularının diyetle aldıkları ortalama enerjinin %40,45±8,25'inin karbonhidrattan, %19,12±4,71'inin proteinden, %39,79±6,94'ünün yağdan sağlandığı belirlenmiştir. Çizgi oyuncularının vücut ağırlığı başına günlük enerji, karbonhidrat ve protein alımları sırasıyla 26,89±11,04 kkal/kg, 2,6±1,12 g/kg ve 1,25±0,64 g/kg olup, diğer oyunculara göre anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur. Korumalı futbol sporcuları önerilere göre düşük miktarda karbonhidrat ve potasyum tüketirlerken, yüksek miktarda yağ, kolesterol ve sodyum tüketmektedirler. Çizgi oyuncularının ortalama BKİ ve vücut yağ yüzdesi değerleri sırasıyla 32,18±4,62 kg/m² ve %28,14±8,23 olup, diğer oyunculara kıyasla anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Bu çalışmada korumalı futbol sporcularının hatalı beslenme alışkanlıklarının olduğu ve çoğu besin öğesi yönünden dengesiz bir diyet uyguladıkları belirlenmiştir. Ayrıca çizgi oyuncularının çoğunun obez olduğu saptanmıştır. Sporcu diyetisyenleri tarafından korumalı futbol sporcularına yönelik beslenme eğitimleri verilmesinin yararlı olacağı ve çizgi oyuncularının obeziteye bağlı hastalıklara yakalanma riskinin azaltılması için spesifik beslenme stratejileri geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.