Tıp Eğitiminde Klinik Akıl Yürütme Becerisinin Ölçülmesine Yönelik Aracın ve Elektronik Sınav Sisteminin Geliştirilmesi


Doç. Dr. YAVUZ SELİM KIYAK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Işıl İrem Budakoğlu

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Klinik akıl yürütme becerisi, tıp eğitiminde önemli bir beceridir. Bu becerinin klinik öncesi dönemde öğretimi için kullanılan yöntemlerin çeşitli kısıtlılıkları vardır. Bununla birlikte, "öğrenmenin ölçümü" yerine "öğrenmek için ölçme" yaklaşımı, tıp eğitiminde önem kazanmaktadır. Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı, klinik akıl yürütme becerisine yönelik bir ölçme aracı ve uygulama için elektronik sistem geliştirmek, bu aracın klinik öncesi dönem öğrencilerinde klinik akıl yürütme becerisinin öğrenimine etkisini ve geçerlik kanıtlarını belirlemektir. Senaryo kuramından ve "üretken başarısızlık" kavramından yola çıkılarak geliştirilen araca, "bağlam"a gösterdiği önem ve "Extended Matching Questions" türünün seçeneklerine benzer yanları nedeniyle "ContExtended Questions" adı verilmiştir. Geri bildirimli ve geri bildirimsiz olmak üzere iki versiyonu oluşturulmuştur. Yapılan randomize kontrollü deneyin sonuçları, klinik öncesi dönem öğrencilerinin sadece geri bildirimli çoktan seçmeli testleri cevaplayarak, herhangi bir ek öğretim faaliyetine katılmadan klinik akıl yürütme becerilerini ve hastalık senaryolarını geliştirebildiklerini tıp eğitimi literatüründe ilk kez göstermiştir. Geri bildirimsiz versiyonla yapılan uygulamanın sonuçları, geliştirilen ölçme aracının birçok psikometrik özelliğinin Anahtar Özellik Soruları ile benzer seviyelerde olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak ContExtended Questions, geri bildirimli versiyonu ile ön plana çıkan ve biçimlendirici amaçla kullanılmaya daha uygun bir ölçme aracıdır. Özellikle klinik öncesi dönemde biçimlendirici sınav olarak kullanılması, dikey entegrasyonu sağlamak adına tıp fakültelerine ciddi katkı sağlayabilir. Klinik dönemde ise mevcut eğitim faaliyetlerine ek olarak "testle güçlendirilmiş öğrenme" amaçlı kullanılabilir. Bunların dışında, ContExtended Questions kullanarak hemşirelik, eczacılık, diş hekimliği gibi diğer sağlık meslekleri öğrencileri ile yapılacak çalışmalarla, aracın bu alanlarda da kullanılabileceği gösterilebilir.