Tip 1 Diyabet Antijenlerine Spesifik T Hücre Klonlarının İzolasyonu ve Karakterizasyonu


Prof. Dr. EMİN ÜMİT BAĞRIAÇIK

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri, Türkiye

Tez Danışmanı: Emin Ümit Bağrıaçık

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: San-Tez Programı

Özet:

Tip 1 diyabet (T1D), T hücre ilişkili otoimmün bir hastalık olup, insülin üreten beta (β) hücrelerinin yıkımı ile karakterizedir. β hücrelerine karşı oluşan T hücre yanıtlarının tespiti, hastalık mekanizmalarının derinlemesine anlaşılabilmesi adına oldukça önemlidir. Bu amaçla, sunulan çalışmada, T1D hastalarında periferik kandan GAD65 reaktif CD4+ T hücre serileri izole ve karakterize edildi. T1D hastalarından izole edilen PKMN hücreleri, GAD65 antijeni ile her 14 günde bir uyarıldı ve antijen reaktif T hücreleri MTT proliferasyon testi ile belirlendi. Makroskobik olarak büyüme gözlemlenen ve MTT testinde en iyi proliferatif yanıt veren kuyucukların antijen ile uyarılmasına devam edildi. Çoğalan hücrelerin hücre yüzey belirteçleri ve aktivasyon fenotipleri akım sitometrisi ile analiz edildi. Elde edilen otoreaktif T hücre serilerinin CD4+ T hücreler oldukları saptandı. T1D hastalarda aktive CD4+CD25+ T ve CD4+CD69+ T hücre oranları sağlıklı kontrole oranla oldukça yüksek bulundu. Otoreaktif T hücre serilerinin sitokin sekresyon profilleri ELİSA testi ile analiz edildi. T hücre serilerinin heterojen fenotip sergiledikleri, ancak T1D hastalarında baskın olarak İFN-γ salgılayan CD4+ Th1 hücrelerin bulunduğu görüldü. Bunun yanında İL-4 salgılayan Th2, İL-17 salgılayan Th-17 ve İL-10 salgılayan T hücre serilerinin varlığı da gözlendi. Sağlıklı kontrol bireyden izole edilen T hücre serilerinin düşük düzeyde İFN-γ, İL-4 ve İL-17, ancak yüksek düzeyde İL-10 salgıladıkları görüldü. Sonuç olarak, T1D hastalarından GAD65 otoantijenine reaktif T hücre serileri izole edildi, bu hücrelerin kontrol bireye oranla yüksek aktivasyon fenotipi sergiledikleri ve daha çok sitokin saldıkları gösterildi. Bu sonuçlar T1D patogenezinde GAD65 spesifik otoreaktif T hücrelerin rollerini ortaya koyması bakımından faydalı olacak, ileride T hücre temelli immünoterapilerin geliştirilmesine ışık tutacaktır.