Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Dil Ve Konuşma Terapisi, Türkiye
Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Meltem Çiğdem Kirazli
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Pragmatik dil, bireyin sosyal bağlamdaki dil kullanımını
ifade etmektedir. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), farklı
şekillerde ve düzeylerde etkilenimi kapsayan ve zayıf dinleme becerileri,
fazlaca konuşma, sıra almakta güçlük, dürtüsellik gibi semptomlara yelpaze
olarak kullanılan bir terimdir. DEHB'li çocukların pragmatik dil de dahil olmak
üzere dil bozuklukları açısından risk altında olduğu ve bu çocuklarda sıklıkla
dil bozukluğunun görüldüğü bilinmektedir. Bu araştırmada, DEHB tanısı olan
çocukların ve tipik gelişim gösteren akranlarının pragmatik dil becerilerinin
değerlendirilerek karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma Hacettepe
Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü'nden
yönlendirilen ve yeni DEHB tanısı almış 6 yaş ile 8 yaş 11 ay yaş aralığında 28
(21E, 7K) çocuk ve tipik gelişim gösteren yaş-cinsiyet bakımından eşleştirilmiş
28 çocuk olmak üzere toplam 56 çocuğu içermektedir. Dil değerlendirmeleri için
"Türkçe Okul Çağı Dil Gelişim Testi (TODİL)"; pragmatik dil
becerilerinin değerlendirilmesi için "Pragmatik Dil Testi-2 (PDT-2)"
ve "Pragmatik Dil Becerileri Envanteri-Türkçe Versiyon (PDBE-TR)"
kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda DEHB tanısı olan çocukların, tipik
gelişim gösteren akranlarına göre dil becerilerinde (p<0.001) ve pragmatik
dil becerilerini değerlendirmek için kullanılan PDT-2 (p<0.001) ve PDBE-TR
(p<0.001) değerlendirme araçlarında istatistiksel olarak anlamlı biçimde
daha zayıf beceriler gösterdiği görülmüştür. Araştırma sonucunda DEHB tanısı
alan çocukların dil becerilerinde ve pragmatik dil becerilerinde tipik gelişim
gösteren akranlarına göre anlamlı düzeyde zayıf beceriler sergilediği
gösterilmiştir.