Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Saffettin Ferda Mutlu
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Desteklendiği Program: Bu tezi destekleyen bir program bulunmamaktadır
Özet:
Gün geçtikçe artan enerji ihtiyacı ve artan fosil yakıt kullanımından kaynaklanan sera
gazları emisyonlarındaki artışın neden olduğu sorunlar Dünya’yı yeni ve temiz enerji
kaynaklarının arayışına yönlendirmiştir. Buna ek olarak, fosil yakıt rezervlerinin tükeniyor
oluşu alternatif enerji kaynaklarından olan biyoyakıtlara verilen önemi artırmıştır.
Biyoetanol en önemli biyoyakıtlardan biridir ve genel olarak şeker içeren maddelerden
çeşitli mikroorgaizmalar kullanılarak fermantasyon yolu ile üretilir. Bu kapsamda bir süt
endüstrisi atık ürünü olan peynir altı suyu yüksek laktoz içeriğinden dolayı biyoetanol
üretiminde hammadde olarak kullanılmaya uygun görülmektedir. Peynir altı suyunun
doğrudan atılması yüksek üretim hacmi ve yüksek organik içeriği nedeni ile hem doğal su
sistemlerinde ciddi çevresel sorunlara yol açmakta hem de peynir altı suyunun değerli
organik içeriği israf olmaktadır. Bu çalışmada peynir altı suyunun ultrafiltrasyon
işleminden sonra süzüntü olarak alınan peynir altı suyu süzüntüsü biyoetanol üretimi için
ham madde olarak seçilerek hem peynir altı suyu bertaraf edilirken, hemde sahip olduğu
değerli içeriğin geri kazanılması hedeflenmiştir. Çalışma kapsamında, Kluyveromyces
marxianus mayası kullanılarak fermantasyon ile peynir altı suyu süzüntüsünden etanol
üretiminde en uygun koşulların belirlenmesi için istatistiksel bir yöntem olan Box Wilson
deneysel tasarım yöntemi kullanılmıştır. Laktoz derişimi, pH ve amonyum dihidrojen
fosfat derişimi paramerelerinin etanol üretimine etkileri Box Wilson deneysel tasarım
yöntemine göre çalkalamalı erlen kültürlerinde incelenmiştir. Bu model kullanılarak,
sırasıyla laktoz derişiminin 150 g/L, pH’ın 5 ve amonyum dihidrojen fosfat derişiminin 2
g/L olduğu değerlerde en yüksek % 3,04 etanol derişimine ulaşılmıştır.