Türk Seramik Sağlık Gereçleri Sektöründe Endüstri Ürünleri Tasarımı Disiplininin Rekabet Stratejileri İçindeki Rolü
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Ürünleri Tasarımı (Yl) (Tezli), Türkiye
Tez Danışmanı: Serkan Güneş
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı (ÖYP)
Özet:
Küreselleşen dünya ekonomisinde sürdürülebilir kalkınma ülkelerin rekabet güçlerine
bağlıdır. Bir ülkebşb rekabet gücünün, firmalarının rekabet gücüne bağlı olduğu kabul
edildiğinde, küresel sektörlerin ülkenin gelişiminde önemli olduğu söylenebilir. Bu
bağlamda seramik sektörü, hem yerli kaynakları en çok kullanması, hem ithal bağımlılığı en
az olan sektörlerden biri olması, hem de ihracat potansiyeli ile dünya pazarında söz sahibi
olması dolayısı ile Türkiye ekonomisi için kritik öneme sahiptir. Bugün seramik sağlık
gereçleri üretiminde, gelişmekte olan ülkelerden gelen fiyat tabanlı rekabet baskısı
hissedilmektedir. Gelişmiş ülkelerde ortalama ürün fiyatları tasarıma, markaya ve ürün
kalitesine verilen önem ile yüksek tutulabilmiştir. Türkiye kapasite bazında dünyanın en
büyük ihracatçıcı olmasına rağmen ciro bazında dünya üçüncüsü konumdadır. Avrupa
Birliği ülkeleri seramik sektörü, maliyet liderliği yoluyla rekabet edemediği Türkiye gibi
ülkeleri pazardan uzaklaştırmak için inovasyon, tasarım, markalaşma yetenekleri gibi güçlü
yanlarını esas alan rekabet stratejileri üzerine odaklanmaktadır. Türkiye’nin de pazar payını
korumak ve genişletmek için bu güçlü yanlara odaklanması gerekmektedir. Çalışmada Türk
seramik sağlık gereçleri sektöründe ürün tasarımı etkinliğinin firmaların rekabet stratejileri
içerisindeki işlevi ve kapsamının belirlenmesi üzerine çalışılmıştır. Türkiye seramik sağlık
gereçleri sektörünün iç ve dış pazarının %50sini oluşturan üçü büyük, beşi orta, biri ise
küçük ölçekte olan dokuz firma ile görüşülmüş, tasarımın bu sektörde önemli bir katma
değer unsuru olduğu ortaya konulmuştur. Bu sektörde âtıl durumda bulunan yatırımların
değerlendirilmesi için yaratılması gereken yeni pazarların tasarım yatırımları ile mümkün
olabileceği görülmüştür. Yapılan karşılaştırmalı analiz sonucunda sektörün rekabet gücünün
artırılması için endüstri ürünleri tasarımı disiplininin kullanımına yönelik öneriler dile
getirilmiştir.