PANKREAS KANSERİ İÇİN MİTOKONDRİ HEDEFLİ İLAÇ KONJUGE KARBON NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ, KARAKTERİZASYONU VE PERFORMANS TESTİ

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Nazar İleri Ercan

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: İngilizce

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Pankreas duktal adenokarsinom (PDAC), pankreas kanserinin en yaygın türüdür ve insanlarda en ölümcül kanser türleri arasında yer almaktadır. PDAC için standart kemoterapi tedavisi gemsitabindir; ancak bu tedavi nadiren tam bir iyileşme sağlar. Bu nedenle, nanoterapötik yöntemlerin araştırılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, stabil suda çözünür fulleren (C60-WS) sentezlenmiş ve UV/Vis spektroskopisi, TOC, GC/MS, DLS, zeta potansiyeli ve SEM analizleri kullanılarak karakterize edilmiştir. C60'ın ışığa duyarlı özellikleri, 365 nm LED ışınlaması yoluyla tümörlerin fotodinamik tedavisi için kullanılmıştır. Vis (SkQ1) ve MitoQ gibi mitokondri hedefli antioksidanların kullanımı, PDAC tedavisi için umut verici bir terapötik yaklaşım sunabilir. Bu çalışmanın temel amacı, Vis ve MitoQ’nun yanı sıra bunların fulleren C60 nanokomplekslerinin, insan pankreas SW-1990 ve BxPC-3 hücre hatlarında in vitro olarak prooksidan etkilerini ve terapötik potansiyelini incelemektir. UV–Vis, DLS ve SEM analizleri, C60'ın antioksidan ilaçlarla başarılı bir şekilde kompleks oluşturduğunu doğrulamıştır. Konfokal mikroskopi sonuçları, pankreas kanseri hücreleri tarafından C60-SkQR1'in etkili bir şekilde hücreye alındığını göstermiştir. Hem serbest ilaçlara hem de nanokomplekslere maruz kalma sonrası hücre canlılığı değerlendirilmiş ve IC50 değerleri belirlenmiştir. Apoptozlu hücre popülasyonları, Annexin V/PI boyaması kullanılarak hesaplanmıştır. Bulgular, MitoQ'nun SW1990 hücrelerinde PDAC tedavisi için gemsitabinin potansiyel bir alternatif olabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte, nanokomplekslerin zayıf fototoksik tepkisi ve azalmış sitotoksisitesi, bu fulleren bazlı nanomalzemenin PDAC hücre hatlarında çift işlevli bir ilaç taşıyıcısı ve fotosensitizör olarak potansiyel uygulamasını sınırlamaktadır.