Kötülük Problemine İki Bakış: Augustinus ve Spinoza


Arş. Gör. SEVGİCAN AKÇA

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tez Danışmanı: Mustafa Günay

Tezin Onay Tarihi: 2020

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Kötülük problemi felsefe tarihinde epistemoloji, ontoloji, siyaset, etik vb. birçok alanda

tartışılan önemli bir konu olmuştur. İnsan var olduğu günden itibaren farklı düzeylerde de olsa

bu meseleyle ilgilenmiş, evrendeki kötülükleri anlamlandırma çabasına girmiştir. Çalışmada

ele alınacak filozoflardan Augustinus kötülük problemini, teodise ekseninde ele almaktadır.

Kötülüğün kaynağını insanın özgür istencinde bulan Augustinus, Tanrı’nın evrendeki

kötülüklerden sorumlu olmadığı görüşüyle Ortaçağ düşüncesinde etkili bir isim olmuştur.

Çalışmanın diğer filozofu, Modern Dönemin ve Kıta rasyonalistlerinin önemli isimlerinden

Spinoza ise kötülük problemini, meşhur Tanrı/Doğa anlayışı üzerine temellendirmiş, meseleyi

ele alırken tek töz olarak içkin bir Tanrı anlayışına uygun açıklamalar yapmıştır. Kötülük

problemini açıklarken mutluluğa ve dolayısıyla iyiye giden yol olarak gördüğü erdemlilik

anlayışını, yaşamda kalmayı sürdürme eğilimi olarak gördüğü conatus öğretisiyle birlikte ele

alarak iyi-kötü anlayışını ortaya koymuştur.

Bu çalışmada Augustinus ve Spinoza’nın kötülük problemi hakkındaki düşünceleri,

kendi felsefe anlayışları ve yaşadıkları çağ içerisinde ele alınacak, iki farklı çağda söz konusu

meseleyle ilgili benzerlik ve farklılıklara dikkat çekilecektir.


Anahtar kelimeler: Kötülük problemi, Augustinus, Spinoza