Doğa ve Ütopya


Doç. Dr. NAGİHAN UYSAL

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim A.S.D., Türkiye

Tez Danışmanı: Prof. Hasan Pekmezci

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Desteklendiği Program: Diğer

Özet:

Bu çalışmanın teorik ve uygulamalı verilerinin tümünde, yaşamın dinamiklerinden biri olan ütopya kavramının insan, yaşam ve doğa ile ilişkisi temel alınarak hazırlanmıştır. Tema kapsamında yapılan çalışmaların kazandırdığı düşsel zenginlik, derinlik, merak, ideal ve özgürlük düşünceleri bağlamında resimsel üretim aşamaları ile plastik sorunların çözümlenmesi amaçlanmıştır.

 

Çalışmanın temel dayanağı olarak, İlkçağ’dan günümüze,  doğa ve ütopya kavramları tarihsel açıdan araştırılmıştır. Felsefe, bilim, edebiyat ve güzel sanatlar kapsamında  iz bırakan yaklaşımlar, kültür devrimleri, bilim ve düşünce üreten öncü insanların katkıları  incelenmiştir. Ütopya kavramını ilk kez kullanan ve yapıtlarına taşıyan   Leonardo ile başlayıp, günümüze dek uzanan süreç içerisinde kendi yorumunu doğa ile bütünleştirip ütopyalar yaratan diğer sanatçılar kavramsal ve teknik açıdan ele alınmıştır. Tarihsel süreçte ilgi duyulup araştırılan Thomas More,  Campenella,  Bacon, Sartre, Nietzche gibi  filozofların, Kafka, Cervantes, London gibi yazarların  yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Tema kapsamında Leonardo, Dürer, Turner,  Delacroix, Van Gogh,  Daumier,  Klee, Mondrian, Malevich, Dubuffet ve  Adnan Çoker’in resimleri incelenmiş,  bu etkilerden yararlanılarak sanatsal eylem ve kişisel duyumlarla bileşime gidilmesi amaçlanmıştır.

 

‘İnsan; aklı, duyguları ve düşünme ayrıcalığı ile sorgulama sürecini yaşar düşüncesi’, araştırma ve uygulama süreci boyunca, araştırmacıyı özü, benliği, itkileri ile yüzleştirerek kendini gerçekleştirmesine olanak sağlamıştır. Bu tavır ile düşsel zenginlik, özgürlük arayışı, yeni ütopyalar yaratma misyonu, resimsel üretime fırsat yaratmıştır. Bu süreç içerisinde, yaşanılan düşünsel ve sanatsal bütün kaygıların, sorunların resimsel düzlemde ifadesine çalışılmıştır.  

 

Araştırmalarla  emeğin, düş gücünün, aklın sınırlarını zorlayan, doğayı işleyen, bilimsel deneyler yapan, sanatsal yaratılar ortaya koyan insanın ütopyaları sorgulanmış  ve bu kestirimler ile  öznel, resimsel bir süreç yaratılmaya çalışılmıştır.

 

“Doğa ve Ütopya” konusu insanın doğa ile ilişkisinden doğan psikolojik eğilimleri, evreni sorgulama ve  kavrama çabasını, yaşam süreci içerisindeki ütopyalarını ve bunlar arasındaki ilişkiyi temel aldığından bütün çalışmaların bu eksende sorgulanması amaçlanmıştır.

 

Anahtar Sözcükler: Ütopya, düşsel zenginlik, doğa, ideal, akıl, sonsuzluk, merak, özgürlük.