Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nihan Kafa
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Yön değiştirme (YD) manevraları çok yönlü sporlarda performansın önemli bir bileşenidir, ancak bu manevralar sırasında alt ekstremitede meydana gelen dinamik valgus postürü, ÖÇB yaralanmalarının temel risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Kalça, alt ekstremite kinematik sisteminin nöromüsküler kontrolünde ve aşırı hareketlerin telafisinde anahtar rol oynayan proksimal bir mekanizma olarak çalışır. Kalça abdüktör kaslar, YD manevrası kalça ekleminde oluşan femoral adduksiyon ve internal rotasyon momentlerine eksentrik kuvvet üreterek direnir. Ayrıca kalça kas kuvveti, ani yön değişikliği, hızlanma ve yavaşlama gibi birçok temel becerinin performansına katkıda bulunan önemli bir faktördür. Bu çalışmanın amacı kalça abdüksiyon kas kuvvetinin YD sırasında dizde oluşan dinamik valgus ve YD performansı ile ilişkisini incelemektir. Çalışmaya 14-19 yaş aralığında 26 erkek adölesan futbolcu dahil edildi. Kalça abdüksiyon kas kuvveti Cybex izokinetik dinamometre (Cybex NORM®, Humac, CA, USA) ile ölçüldü. Yön değiştirme performansının değerlendirilmesinde yön değiştirme açığı (YDA) hesaplaması kullanıldı. Her bir sporcu için 10m uzunluğunda biri lineer biri 90º yön değişikliğinin bulunduğu (5m-5m) 2 adet sprint parkurunu tamamlama süresi kaydedildi. Dinamik diz valgusu değerlendirmesinde frontal düzlem projeksiyon açısı (FDPA) kullanıldı. 90º yön değiştirme manevrasının yapıldığı parkurun kesim noktasında anterior yönden kamera ile video kaydı alındı. Dominant bacağa yerleştirilen işaretleyiciler yardımıyla Kinovea programında gerekli analizler yapılarak FDPA kaydedildi. Değişkenler arasındaki korelasyon Spearman korelasyon testi ile analiz edildi. Eksentrik kalça abdüktör kas kuvveti ile FDPA (r: -0.404) ve YDA (r:-0.448) arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde (p<0.05), negatif yönde orta şiddette korelasyon bulundu. Bu sonuçlar ışığında, kalça abdüksiyon kas kuvvetinin arttırılması hem YD sırasında yaralanma riskini artıracak diz eklemi yüklenmesi ile ilgili biyomekanik faktörlerin yönetiminde hem de YD performansının arttırılmasında önemli bir rehabilitasyon stratejisi olabilir.