Liselerin örgütsel öğrenme düzeylerinin belirlenmesi

Tez Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tez Danışmanı: Berrin Burgaz

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Örgütsel öğrenme, örgütte problem olan ya da aksayan yönlerin erken teşhis edilmesinde oldukça önemlidir. Örgütlerin, çalışanlarının eylemleri, araştırmalarının gerçek sonuçlan ve beklenen sonuçlan arasındaki uyumsuzlukla ilgili örgütsel deneyim bireyselleştiğinde örgütsel öğrenme meydana gelir. Bu öğrenmeler düşünme süreçleri ve daha ileri eylemler vasıtasıyla problemleri anlamakta, çözmekte ve böylece etkinliklerin yeniden yapılandırılmasına ve örgütsel olaylara ilişkin anlayışın yeniden geliştirilmesine imkan sağlamaktadır. Örgütsel öğrenme eğitim örgütleri açısından da oldukça önemlidir. Okulların bilgi üreten, bilgiye ulaşma yollarını gösteren ve bu bilgileri kullanan kurumlar haline getirilmesi gerekmektedir. Bu durum eğitim kurumlarının örgütsel öğrenme açısından güçlü olmasını gerektirmektedir. Tarama modelinde gerçekleştirilen bu araştırmada, örgütsel öğrenmenin okul içi şartlarına ilişkin; okul yapısı, takım çalışması ve işbirliği, politikalar ve kaynaklar, okul liderliği ile bilgi ve beceriler boyutunda yönetici, öğretmen, öğrenci ve veli görüşlerine göre, liselerin örgütsel öğrenme düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Örgütsel öğrenme düzeylerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından ölçme aracı olarak örgütsel öğrenme anketi geliştirilmiştir. Geliştirilen anket örnekleme alınan Resmi Genel Lise (RGL), Resmi Fen Lisesi (RFL), Resmi Anadolu Lisesi (RAL), Özel Lise (ÖL) ve Özel Fen Liselerinde (ÖFL) görev yapan 68 yönetici, 295 öğretmen, 469 öğrenci ve 434 veli'ye uygulanmıştır. Uygulamalardan elde edilen veriler üzerinde aritmetik ortalama, standart sapma, t testi, F testi ve Scheffee testi teknikleri kullanılarak istatistiksel çözümlemeler yapılmıştır. Yapılan çözümlemeler sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır 1- Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin okulların örgütsel öğrenme düzeylerine ilişkin görüşleri incelendiğinde :a) En yüksek ortalamaların yöneticilere ve en düşük ortalamalarında öğrencilere ait olduğu; b) Yönetici ve öğretmenler okul liderliği ile bilgi ve beceriler buyurunda farklı görüşlere sahip olsalarda diğer boyutlarda aynı görüşleri paylaştıkları; c) Velilerin tüm boyutlarda yönetici ve öğretmenlerle aynı görüşleri paylaştıkları; d) Öğrencilerin tüm boyutlarda yönetici, öğretmen ve velilerden farklı düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. 2- Yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre özel okullar okul yapısı, takım çalışması ve işbirliği, politikalar ve kaynaklar, okul liderliği ile bilgi ve beceriler boyutlarında resmi okullardan daha yüksek bir örgütsel öğrenme düzeyine sahiptir. 3- Yine yönetici, öğretmen, öğrenci ve velilerin görüşlerine göre: a) RGL'ler, RAL'leri ve RFL'lerinin örgütsel öğrenme düzeylerinin ÖL' ler ve ÖFL'lerininkinden daha düşük olduğu; b) En yüksek örgütsel öğrenme düzeylerinin ÖFL'lerinde, en düşük örgütsel öğrenme düzeylerinin ise RFL'lerinde olduğu söylenebilir. 4- ÖSS-2001 sınav sonucuna göre ilk sıralarda yer alan okulların örgütsel öğrenme düzeyleri son sıralarda yer alan okullardan daha yüksektir.