Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tez Danışmanı: Özbay Güven
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Özet:
Cumhuriyetin ilanıyla birlikte, Atatürk’ün
önderliğinde Türkiye’nin modern milletler seviyesine ulaşabilmesi için her
alanda politikalar izlenmiştir. Bu politikalardan bir tanesi olan beden eğitimi
ve spor alanının çeşitli dallarında ileri gitmiş ülkelerden yabancı beden
eğitimi ve spor uzmanları Türkiye’ye davet edilmiştir. Bu araştırmanın amacı
1923-1973 yılları arasında Türkiye’ye gelen yabancı beden eğitimi ve spor
uzmanlarının istihdamı, çalışmaları ve etkilerini ortaya koymaktır. Bu amaçla
nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel doküman incelemesi yöntemi
kullanılmıştır. Araştırma bulgularına ulaşabilmek için Cumhurbaşkanlığı Devlet
Arşivi başta olmak üzere devlet ve üniversite kütüphaneleri ile süreli yayınlar
taranmıştır. Ayrıca yabancı uzmanlarla
çalışma imkanı bulmuş Türk sporcu, hakem, antrenör ve spor insanlarıyla sözlü
tarih çalışmaları da yapılmıştır. Araştırma sonucunda, 1923-1973 yılları
arasında 23 farklı branşta,
24 farklı ülkeden, 184 beden eğitimi ve spor uzmanının Türkiye’ye geldiği
görülmüştür. Tercih edilen bu uzmanların genel olarak ilgili branşta ileri
gitmiş ülkelerden ve önemli isimlerinden seçildiği görülmüştür. Türkiye’ye
gelen bu antrenörler genellikle önemli spor organizasyonları öncesi
gelmişlerdir. Türkiye’de oluşturulacak beden eğitimi ve spor ekollerinin
şekillendirilmesinde önemli rol oynayan bu uzmanların pek çoğu Türkiye’de özverili
bir şekilde çalışıp ülkelerine dönerken, bir kısmı da görev süresi bittikten
sonra Türkiye’den ayrılmamıştır. Bu dönemde Türkiye’ye gelen yabancı beden eğitimi
ve spor uzmanları Türk sporcularını modern anlamda çalıştırırken, aynı zamanda
modern branş gerekliliklerini ilgili branşın antrenör ve hakemlerine öğreterek
yetişmiş spor adamı açığının kapatılmasına katkı sağlamışlardır. Bu dönemde gelen yabancı antrenörlerden bazıları
hazırlamış oldukları raporlarla Türkiye’de beden eğitimi ve spor teşkilatının
oluşumuna katkı sağlarken, bir kısmı da bilgi, beceri ve deneyimlerini kitap
haline getirerek Türk sporuna katkı sağlamışlardır. Yabancı uzmanların Türkiye’de kalma sürelerine göre etkileri de değişkenlik
göstermiştir. Birkaç istisna dışında Türkiye’de herhangi bir sorun
yaşamamışlardır. Bu bulgular tartışılarak gelecekte yapılacak çalışmalar
için öneriler sunulmuştur.