Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Gazi Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Spor Yöneticiliği, Türkiye
Tez Danışmanı: Ahmet Azmi Yetim
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Bu araştırmanın amacı; geçerlik kanıtları elde edilmiş güvenilir bir taraftar tipolojisi ölçeği geliştirmek ve taraftar tipolojisi ile spor etkinliğine ait kalite algısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın ilk aşamasında nicel araştırma yöntemlerine uygun olarak ölçek geliştirilmiştir. İlk aşamada araştırma grubunun seçiminde, amaçlı örneklem yöntemlerinden biri olan ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Bu kapsamda araştırmada yer alacak katılımcılarda, 2021-2022 sezonunda Süper Lig’de yer alan takımlardan herhangi birini takip etme ve 2021-2022 sezonunda takip ettiği bu takımın maçını stadyumda en az iki kez izlemiş olma ölçütleri aranmıştır. Bu ölçütler doğrultusunda 339 kişilik taraftara açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve 260 kişilik taraftara doğrulayıcı faktör analizi (DFA) uygulanmıştır. Analiz sonuçları, yapısı test edilen ölçeğin geçerli ve güvenilir kanıtlar sunduğunu, ölçeğin yapısının 7 boyut altında toplanan 35 maddeden oluştuğunu göstermektedir. Ölçeğin geliştirilmesinden sonra araştırmanın ikinci aşamasında taraftarların tipolojileri ile spor etkinliğine yönelik kalite algılamaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın ikinci aşaması nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Eryaman Stadyumunu kullanan Gençlerbirliği ve Ankaragücü taraftarları oluştururken, araştırmanın örneklemini ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilen 502 taraftar oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırma kapsamında geliştirilen “Taraftar Tipolojisi Ölçeği” ve Çimen, Halıcı ve Aktaş (2022) tarafından geliştirilen “Spor Etkinlikleri Kalite Ölçeği” kullanılmıştır. Taraftar tipolojisini ortaya koymak için iki aşamalı hiyerarşik kümeleme analizi kullanılmıştır. Ayrıca araştırma soruları t-testi, ANOVA, ki-kare ve korelasyon analizleri ile test edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, “holigan”, “fanatik”, “klasik” ve “sosyal” olmak üzere 4 tip taraftarın ortaya çıktığı ve taraftarların etkinlik kalitesi boyutlarına yönelik algılarının ortalamanın üstünde olsa da yüksek düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca taraftar tipolojilerine göre etkinlik kalite algılarının anlamlı düzeyde farklılaştığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda futbol kulüplerinin tüm taraftar tiplerinin kalite algısını geliştirecek farklı iletişim stratejileri geliştirmesi gerektiği söylenebilir.