Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Mualla Erkılıç
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Günümüz toplumların büyüyen çok katmanlı ve çeşitli yapısıyla birlikte, kapsayıcılık kavramı, yaşam çevrelerinin tasarımı da dahil olmak üzere birçok alanın şekillenmesinde daha kritik ve etkili hale gelmiştir. Eşitlik, çeşitlilik ve erişilebilirlik kavramsal temeline dayalı olarak farklı bireylerin yaşamdaki tüm potansiyellerini gerçekleştirmeleri için fırsat eşitliği sağlanması üzerine yoğunlaşılmaktadır. Kapsayıcılık ve yapılı çevre ilişkisine yönelik çalışmalarda bu kavram ve parametrelerin çokluğu ve karmaşıklığı aslında kapsayıcılık kavramın gerçekliğinin sosyal bir inşaa olduğunu göstermektedir; genel bir kabul değildir, insanların sosyal ve fiziksel çevrelerindeki etkileşimlerinin bir sonucudur. Mimari mekan, bu etkileşimleri ve kapsayıcılığın deneyimsel boyutunu tanımlayan bir etmendir. Buna dayanarak tez mimarların mesleki ve etik değer ve yaklaşımlarını oluşturdukları birincil ortam olarak mimarlık eğitiminin kapsayıcı tasarım felsefesinin tartışılmasında öne çıkan bir alan olduğunu savunmaktadır. Bu doğrultuda çalışma öncelikle, eşitlik, insan hakları, erişilebilirlik, çeşitlilik ve katılımcılık kavramlarını bütüncül bir şekilde ilişkilendirerek kapsayıcılığın temel çerçevesini tartışmayı, ve bu anlayışının mekansal ve sosyal olarak deneyimsel boyutunun sosyal inşaasını
viii
haritalamayı amaçlamaktadır. İkinci olarak, öğrencilerin kapsayıcı tasarım felsefesine dair farkındalıklarını geliştirmede bu kavramsal çerçeve ile ilişkilenmesi irdelenerek, mevcut mimarlık eğitimi söylemlerinde kapsayıcılığın nasıl bağlamsallaştırıldığını sorgular. Eğitim ortamı, farklı derslerin tanımlarına ve amaçlarına kapsayıcılık kavramının nasıl entegre edildiği ve herkes için daha kapsayıcı deneyimlerin tasarlanmasında yeni katılım modellerinin derslerin öğrenim çıktılarını nasıl şekillendirdiği üzerinden genişletilmiş kavramsal çerçeve üzerinden incelenir. Örnek kursların irdelenmesiyle elde edilen bulgular, eğitimde daha fazla katılım yoluyla öğrencilerin, kapsayıcılığın deneyimsel boyutuna odaklanarak daha kapsayıcı ortamlar tasarlamak için gerekli bilgi, beceri ve tutumları kavramsal ve metodolojik olarak geliştirebileceklerini göstermektedir.