Değerler Eğitimine Yönelik Gerçekleştirilen Çalışmaların Yönelimleri: Bibliyometrik Analiz


Creative Commons License

EREN M. A., Hamzaoğlu E.

Anadolu Kültürel Araştırmalar Dergisi, cilt.10, sa.1, ss.321-336, 2026 (TRDizin) identifier identifier

Özet

Değerler eğitimi, bireyin hem kendisiyle hem de diğer bireylerle beraber huzurlu, mutlu, sağlıklı bir şekilde yaşayabilmesi ve bu durumun sürdürülebilir olması adına verilen emeklerin tümü olarak görülebilir. Değerler eğitimininin amaçlarının insanı doğrudan ilgilendirmesi, onun farklı bilim dalları tarafından konu edinilmesine neden olmuştur. Günümüzde, farklı bilim dallarından çeşitli araştırmalar değerler eğitimi ile ilişkilendirilerek kaleme alınmakta ve değerler eğitiminin perspektifi giderek artma eğilimi göstermektedir. Burada, değerler eğitimine yönelik yapılan çalışmaların ana bileşenleri bibliyometrik analizi yapılmıştır. Bu amaçla WoS ve Scopus veri tabanlarından derlenen veri seti R Studio yazılımı kullanılarak incelemeye tabi tutulmuştur. 53 yıllık zaman diliminde (1970-2023) 1073 farklı yazarın bireysel olarak veya birlikte çalışarak ortaya koymuş oldukları toplam 604 makale ile ilgili verilerin incelendiği araştırmanın sonuçları dikkate alındığında, değerler eğitimi konusundaki çalışmaların son yıllarda artış eğiliminde olduğu ve bu konuda dünyadaki bazı ülkelerin işbirliği içerisinde olduğu görülmüştür. Konuyla ilgili kaleme alınan makalelerde “education”, “artificial intelligence”, “human”, “values”, “curriculum” gibi anahtar kelimelerin sıklıkla birlikte kullanıldıkları tespit edilmiştir. Kavramsal birtakım belirsizlikler ile uygulama ve bağlam farklılıkları, ortak bir yol haritasının tam anlamıyla oluşmasını güçleştirmektedir. Tematik yakınlık güçlü olmakla birlikte yöntemsel ve teorik çeşitlilik alanın henüz tam olgunlaşmamış olduğunu göstermektedir. Alanın gelişim seyrini takip edebilmek adına, alternatif arama stratejileri ve güncel verilerle kapsamlı araştırmaların yapılması yararlı olacaktır.