Hafif ve ağır akciğer tutulumu olan post-COVID-19 sendromu olan hastaların oksijen tüketimi, solunum fonksiyonları ve nefes darlığının sağlıklı bireylerle karşılaştırılması
2. Uluslararası Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Kongresi, Ankara, Türkiye, 2 Nisan - 04 Eylül 2026, ss.121, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.121
- Gazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Post-COVID-19 sendromunda gelişen akciğer tutulumu ventilasyon-perfüzyon uyumsuzluğuna ve gaz değişiminde bozulmaya yol açarak egzersiz kapasitesini ve solunum fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilmektedir. Hastalarda akciğer tutulumu şiddeti arttıkça egzersiz kapasitesinin azaldığı bildirilmiştir. Bu nedenle ağır akciğer tutulumu olan hastalarda gaz değişiminin bozulmasıyla oksijen tüketimi ve solunum fonksiyonları azalabilir. Bu çalışmanın amacı hafif ve ağır akciğer tutulumu olan post-COVID-19 sendromu olan hastalar ve sağlıklı bireylerde oksijen tüketimi, solunum fonksiyonları ve nefes darlığı algısının karşılaştırılmasıdır.
Yöntem: Çalışmaya akciğer tutulumu olan 60 post-COVID-19 sendromu olan hasta ve 60 sağlıklı birey dahil edildi. Hastalar bilgisayarlı tomografiye göre akciğer tutulumu ≤%50 hafif tutulum (n=47), >%50 olanlar ağır tutulum (n=13) olmak üzere iki gruba ayrıldı ve sağlıklı bireylerle karşılaştırıldı. Maksimal oksijen tüketimi kardiyopulmoner egzersiz testi ile, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) ve solunum fonksiyonları spirometre ile, egzersiz sırasındaki nefes darlığı Modifiye Borg ölçeği (M. BDÖ) ile, yaşam kalitesi Saint George’s Yaşam Kalitesi (SGRQ) ölçeği ile değerlendirildi. Bulgular: Hafif ve ağır akciğer tutulumu olan post-COVID-19 sendromu olan hastalarda sağlıklı bireylerle karşılaştırıldığında VO₂zirve ml /dk/kg, VO₂zirve%, FEV₁%, FVC%, ve FEF%25–75% değerleri istatistiksel anlamlı olarak daha az, M. BDÖ puanı ise daha fazlaydı (p<0,05). Hafif ve ağır akciğer tutulumu olan hastaların VO2zirve ml /dk/kg, VO₂zirve%, DLCO% FEV₁%, FVC%, FEV₁/FVC% PEF% ve FEF%25–75%, değerleri, M. BDÖ ve SGRQ toplam puanları istatistiksel olarak benzerdi (p>0,05).
Sonuç: Hafif ve ağır akciğer tutulumu olan post-COVID-19 sendromu olan hastaların oksijen tüketiminin azaldığı, solunum fonksiyonlarının kötüleştiği, egzersiz sırasında algılanan nefes darlığının arttığı belirlendi. Ancak hafif ve ağır akciğer tutulumu olan hastaların oksijen tüketimi, solunum fonksiyonları, nefes darlığı ve yaşam kalitesi benzerdi. Bu durum, post-COVID-19 sendromunda görülen egzersiz intoleransı, solunum fonksiyon problemleri ve dispne gibi semptomların yalnızca akciğer tutulumunun şiddeti ile açıklanamayabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle gelecekteki çalışmalarda egzersiz kapasitesi ve solunum fonksiyonlarını etkileyebilecek ekstrapulmoner bulguların değerlendirilmesi önemlidir.
Anahtar kelimeler: Dispne, Oksijen Tüketimi, Post-COVID-19 Sendromu, Solunum Fonksiyon Testleri