Yetişkin Kekemelik: Psiko-Sosyal Deneyimler ve Kendilik Algısı Üzerine Derinlemesine Bir İnceleme


Creative Commons License

Küçükünal I. S., Ceylan P., Sönmez E.

Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, cilt.14, sa.1, ss.23-32, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Kekemelik yalnızca konuşma akıcılığı ile ilgili bir bozukluk değil; sosyal, duygusal ve bilişsel süreçleri etkileyen çok boyutlu bir olgudur. Bireyler günlük iletişimde zorluklar yaşayabilmekte; bu durum sosyal kaçınma davranışlarına ve özgüven kaybına yol açabilmektedir.  Bu çalışma, yetişkin kekemeliği olan bireylerin psiko-sosyal deneyimlerini ve kendilik algılarını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. 

Gereç ve Yöntem: Araştırmada nitel yöntem ve fenomenolojik desen kullanılmış; yaşları 20 ile 30 arasında değişen, en az 5 yıldır kekemelik deneyimi olan altı erkek katılımcıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Veriler tematik analiz ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Bulgular, kekemeliğin sosyal yaşam, duygusal iyi oluş, akademik ve mesleki deneyimler üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. 

Katılımcılar, toplumsal stigmatizasyonun önemli bir sorun olduğunu, başa çıkma stratejileri geliştirdiklerini ancak çevresel desteğin yetersiz kaldığını belirtmiştir. Kekemeliğin kimlik gelişimi, benlik algısı ve kişilerarası ilişkiler üzerindeki uzun vadeli etkileri dikkat çekicidir. Tartışma ve Sonuç: Bulgular, literatürde rapor edilen sosyal kaygı, kaçınma ve özgüven düşüşü ile uyumludur. Terapilerin, bireylerin iletişim becerilerini geliştirdiği ve yaşam kalitesini artırdığı görülmektedir. Çalışma, kekemeliğin sadece konuşma bozukluğu olmadığını, sosyal ve duygusal yaşamı da derinden etkilediğini ortaya koymaktadır. Toplumsal farkındalık ve kapsayıcı yaklaşımların artırılması gerektiğini vurgulamaktadır.