Dijital Boş Zaman Algısı Ölçeği'nin Türk Kültürüne Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması


Creative Commons License

Akgül B. M., Türkmen E.

Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, cilt.24, sa.1, ss.817-835, 2026 (TRDizin)

Özet

Bu araştırmada bireylerin dijital boş zamana ilişkin algılarını ölçmeye yönelik Dijital Boş Zaman Algısı Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanması amaçlanmaktadır. Ölçek, Gil-García vd. (2023) tarafından geliştirilmiş olup Türkçeye uyarlama süreci kapsamında yazarlardan gerekli izin alınmış ve uzmanlar tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Ölçeğin alt boyutlarının faktör yapısı Doğrulayıcı Faktör Analizi ile değerlendirilmiştir. Geçerlilik analizinde maddealt boyut toplam korelasyonları ve alt boyutlar arasındaki ilişkiler incelenirken güvenirlik analizi için Cronbach alfa katsayısı kullanılmıştır. Tüm maddelerin t değerleri anlamlı bulunmuş, faktör yüklerinin .43 ile .90 arasında değiştiği gözlenmiştir. İç tutarlılık katsayıları sırasıyla .906, .809, .786 ve .562’dir. Ölçeğin tüm uyum indeksleri kabul edilebilir değerlerin üstünde bulunmuştur. Cinsiyete göre ölçme değişmezliği ise çok gruplu doğrulayıcı faktör analizi ile aşamalar arasında hiyerarşik olarak test edilmiştir. Bulgular ölçeğin sırasıyla yapısal, metrik, ölçek ve katı değişmezlik aşamalarını karşıladığını göstermektedir. Dolayısıyla ölçeğin cinsiyete göre faktör yükleri, varyansları, hata varyansları ve kovaryansları eşdeğer olup gruplar arasında anlamlı karşılaştırmalar yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak ölçek 17 madde ve dört alt boyut içermektedir ve Türkiye’de kullanım açısından geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır.