ATOMİK ABSORPSİYON SPEKTROMETRELERİYLE PATATES,HAVUÇ VE YER ELMASINDA ELEMENT TAYİNİ

Avcı A., Türker A., Acar O.

18. Ulusal Spektroskopi Kongresi, Ankara, Türkiye, 7 - 09 Mayıs 2026, ss.70, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.70
  • Gazi Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de yetiştirilen patates, havuç ve yer elması örneklerinde makro (Ca, Mg), mikro (Fe, Mn, Zn, Cu) ve toksik metallerin (Cr, Cd, Pb) derişimlerini belirlemek ve elde edilen sonuçları Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Türk Gıda Kodeksi tarafından belirtilen limit değerler ile literatürde rapor edilen değerlerle karşılaştırmaktır. Yöntem Patates, havuç ve yer elması örnekleri market ve meyve-sebze hallerinden temin edilmiştir. Örnekler yıkanmış, küçük parçalara ayrılmış, kurutulmuş, öğütülmüş ve homojen hale getirilmiştir. Numuneler, nitrik asit–hidrojen peroksit karışımı ile çeker ocakta yaklaşık 140 °C’de çözündürülmüştür. Element analizleri, elementlere özgü oyuk katot lambaları ve optimum çalışma parametreleri kullanılarak alevli atomik absorpsiyon spektrometresi (A-AAS) ve grafit fırınlı atomik absorpsiyon spektrometresi (GF-AAS) ile gerçekleştirilmiştir. Pb, Cr ve Cd analizlerinde girişimleri azaltmak amacıyla Pd ortam düzenleyicisi kullanılmış ve uygun kül etme sıcaklıkları belirlenmiştir. Kantitatif analizler, AAS standart çözeltileri ile hazırlanan kalibrasyon eğrileri yardımıyla yapılmıştır. Bulgular Patates, havuç ve yer elması örneklerinde element derişimleri (mg/kg) Ca: 437–3401, Mg: 1153–3730, Fe: 15–142, Mn: 1,72–8,41, Zn: 11–17, Cu: 0,59–6,28, Pb: 0,34–0,72, Cr: 0,11–0,50 ve Cd: 0,013–0,071 aralığında bulunmuştur. Belirlenen tüm element seviyelerinin, WHO ve Türk Gıda Kodeksi tarafından bildirilen limit değerlerin altında olduğu gözlenmiştir. Ayrıca element derişimlerinin sebze türüne bağlı olarak değişiklik gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç Elde edilen sonuçlar, incelenen patates, havuç ve yer elması örneklerinin ağır metal ve eser element içerikleri açısından insan sağlığı için güvenli olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, çevresel faktörlere bağlı olası değişimlerin izlenebilmesi açısından bu tür gıdalarda düzenli izleme çalışmalarının sürdürülmesi büyük önem taşımaktadır.