Çölyak Hastalığında Mikrobiyota ve Probiyotiklerin Tedavideki Yeri


Creative Commons License

Öztürk H., Eğritaş Gürkan Ö.

in: Çölyak Hastalığı, Prof. Dr. Hacer Fulya GÜLERMAN, Editor, Türkiye Klinikleri Yayınevi, Ankara, pp.114-119, 2022

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Vocational Book
  • Publication Date: 2022
  • Publisher: Türkiye Klinikleri Yayınevi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.114-119
  • Editors: Prof. Dr. Hacer Fulya GÜLERMAN, Editor
  • Gazi University Affiliated: Yes

Abstract

ÖZET Çölyak hastalığı (ÇH) genetik yatkınlığı olanlarda, glutenin tetiklediği, T hücre aracılı ince bağırsak

hasarı sonrası gelişen villöz atrofi ile karakterize, multifaktöriyel, otoimmün bir hastalıktır. Gluten

toleransının kaybolarak bağırsak geçirgenliğinin artması ile hastalığın ortaya çıkması sadece çocukluk

yaş grubunda değil yaşamın herhangi bir döneminde olabilmektedir. Bağırsak mikrobiyotasının, tolerans

kaybında etkisinin olabileceği düşünülmektedir. Bağırsak miktobiyotasının gelişiminde doğum şekli,

antibiyotik kullanımı, geçirilen enfeksiyonlar önemli rol aldığından ÇH ile mikrobiyota ilişkisini araştıran

birçok araştırma vardır. Tamamen anne sütü ile beslenen bebekler HLA-DQ 2/8 pozitifliğine göre

gruplandırılarak bağırsak mikrobiyotasına bakıldığında Bifidobacterium’un azaldığı, Corynebacterium,

Gemella gibi bazı türlerin ise arttığı gösterilmiştir. ÇH’de mikrobiyotanın rolü üzerine yapılan çalışmalarda

genellikle hastalar ve sağlıklı kontrol grubu arasındaki farklılıklar araştırılmıştır. Bu çalışmalar

farklılıkları ortaya koymakta ancak bir neden-sonuç ilişkisi göstermemektedir. Probiyotiklerin ÇH’den

koruyucu olduğu ile ilgili sadece preklinik çalışmalar olsa da çölyak hastalarında gastrointestinal şikâyetleri

azalttığı bulunmuştur. Ayrıca gluteni ve gluten artıklarını parçalayan enzimleri içeren bakteriler

ileride bir tedavi seçeneği olabilir.

Anahtar Kelimeler: Çölyak hastalığı; mikrobiyota; probiyotikler