Cerrahi Uygulanmamış Primer Baş-Boyun Bölgesi Malignitelerinde Radyoterapi Sonrası Tiroid Fonksiyon Bozukluğu Gelişiminin Değerlendirilmesi


Creative Commons License

Elmas Ö., Kozan R.

3. Uluslararası ve Ulusal Katılımlı Zonguldak Endokrin Günleri Multidisipliner Güncel Yaklaşım Sempozyumu, Zonguldak, Turkey, 30 November - 01 December 2018, pp.166-168

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Zonguldak
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.166-168

Abstract

Amaç: Primer baş-boyun maligniteli hastalarda kemo/radyoterapi (K/RT) sonrası tiroid disfonksiyonu yaygındır. Bu çalışmada RT uygulamasını takiben gelişen tiroid fonksiyon bozukluklarının irdelenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı’nda Ocak 2008 ile Ocak 2017 tarihleri arasında primer baş-boyun bölgesi malignitesi nedeni ile K/RT alan, tedavi öncesi ve sonrası takiplerinde düzenli tiroid fonksiyon testleri takip edilen hastaların verileri retrospektif analiz edildi. Hastaların demografik bulguları, takip süreleri, tiroid fonksiyonlarında bozulma süresi, hipertiroidi ve hipotiroidi gelişen hastaların sayıları değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya cerrahi uygulanmayan, primer baş-boyun bölgesi malignitesi nedeni ile K/RT almış toplam 121 hasta dahil edildi (Tablo 1). Herhangi bir nedenle tiroid cerrahisi öyküsü olan hastalar, tanı anında ötiroid olmayanlar ve K/RT’si tamamlanamayan hastalar çalışma dışında bırakıldı. Çalışma kapsamındaki hastaların aldıkları toplam K/RT dozu median 65,25 Gy idi (50,4-70 Gy). Hastaların 93’ü (% 76,9) erkek, 28’i (% 23,1) kadındı. Ortanca yaş 56,5 (15-82 yaş), ortanca takip süresi 36,8 ay (11 ay-8,7 yıl) olarak hesaplandı. 94 (% 77,7) hasta takip süresince ötroid iken 27 hastada (% 22,3) tiroid fonksiyon testlerinde bozulma tespit edildi. Çalışmada K/RT sonrası hastaların 19’unda (% 15,7) hipotiroidi, 8’inde (% 6,6) hipertiroidi geliştiği görüldü. Tiroid fonksiyon testlerindeki bozulmanın RT’nin bitiminden sonra ortanca 457. günde (24. gün-1497. gün) ortaya çıktığı hesaplandı. Sonuç: Hipotiroidizm baş-boyun bölgesine alınan radyasyonun iyi bilinen ve bir ölçüde beklenen bir geç dönem etkisidir. Çalışmada hipertiroidi gelişen hastaların da belirli bir orana sahip oldukları görülmektedir. RT sonrası tirotoksikozun daha nadir görülmesi ve bu olguların sıklıkla ilerleyen dönemde hipotiroidi ile sonuçlandıkları göz önüne alındığında RT’nin erken ve geç dönem tiroid hasarı ile olan ilişkisini ayrı ayrı irdelemek daha doğru olacaktır. Ayrıca K/RT alan baş-boyun kanserli hastaların rutin takiplerinde tiroid fonksiyon testlerinin çalışılması subklinik olguların erken tespiti açısından da önem taşımaktadır.