Pes Planusta Konservatif Tedavinin Fonksiyonel Duruma Etkisi


Ünal Zilcioğlu D., Başar S.

Journal of Innovative Healthcare Practices , cilt.7, sa.1, ss.52-61, 2026 (Hakemli Dergi)

Özet

Pes Planusta Konservatif Tedavinin Fonksiyonel Duruma Etkisi

Abstract

Pes planus hem statik hem de dinamik hareketler sırasında zemine temas eden ayak taban yüzeyinin arttığı ve hem yetişkin hem de çocuk popülasyonunda sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Görülme sıklığı tüm popülasyonda %13,60 ila %26,62 arasındadır. Pes planuslu bireylerde bozulmuş ayak postürü duyusal girdi, kas aktivasyonu ve fonksiyonel durumu olumsuz etkiler ve ağrıya neden olur. Tedavi öncelikle konservatiftir. Konservatif müdahaleler hastaların %83 ila %87,5’inde başarılı sonuç vermiştir. Konservatif tedavide ilk hedef medial longitidunal arkı desteklemektir. Bu amaçla sıklıkla kullanılan müdahaleler ayak iç kaslarına veya çevre kaslara egzersiz, rijit ve esnek bantlama, elektroterapi, ortez veya tabanlıklardır. Bu yöntemlerin tedavideki etkinliği sıklıkla ayak postürü, basınç dağılımı, kas kuvveti ve kas kesit alanının artması ile değerlendirilmiştir. Ancak pes planusun bireylerde denge bozukluğu, azalmış sıçrama yüksekliği, azalmış yürüme mesafesine neden olarak fonksiyonu etkilediği bilinmektedir. Çünkü pes planusta meydana gelen medial longitidunal ark yüksekliğinin azalması, ayak pronasyonunun artması ve plantar fleksiyon kas gücünün azalması ayağın medial kısmında plantar basıncın artmasına neden olur. Plantar basınçtaki değişiklik ise kinetik zincir aracılığıyla tüm vücut segmentlerinde hizalanma ve yüklenmeyi değiştirerek kişinin fonksiyonel performansını etkiler. Konservatif tedavilerin pes planuslu bireylerde fonksiyonlar üzerine etkileri belirsizdir. Bu nedenle bu derlemede esnek pes planuslu yetişkinlerde kullanılan güncel konservatif tedavi yöntemlerinin fonksiyonel durum üzerine etkileri sunulmuştur. Sonuçta pes planuslu yetişkin bireylerde intrinsik kasları hedef alan egzersizler ve tabanlıklar statik ve dinamik denge ile fonksiyonu iyileştirmede ve ağrıyı azaltmada etkili görünmektedir. Bantlama tekniklerinin fonksiyona etkileri tartışmalıdır. Elektroterapi yöntemlerinin ise fonksiyonel duruma etkileri daha fazla araştırılmaya muhtaçtır. Sonuç olarak pes planuslu bireylerde hedef fonksiyona göre etkili olduğu bildirilmiş konservatif tedavi yöntemleri tercih edilmelidir.