Sporcuların Sakatlığa İlişkin Metaforik Algılarının İncelenmesi: Nitel Analiz Çalışması
Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi, cilt.18, sa.1, ss.21-29, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 18 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.5336/sportsci.2025-112222
- Dergi Adı: Türkiye Klinikleri Spor Bilimleri Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.21-29
- Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
- Gazi Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, sporcuların sakatlık kavramlarına ilişkin metaforik algılarının incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya, 129 kadın ve 159 erkekten oluşan toplam 288 sporcu gönüllü olarak katılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Verilerin elde edilmesinde, her bir sporcuya kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Kişisel bilgi formunda yer alan cinsiyet, yaş, sporculuk yaşı ve algılanan gelir düzeyi gibi sorulara ek olarak katılımcılardan: “Sakatlık … gibidir; çünkü … .” cümlesini tamamlamaları istenmiştir. Verilerin analizinde sırasıyla adlandırma, eleme, kategori geliştirme, geçerlik ve güvenirliğin sağlanması, elde edilen metaforların frekanslarının hesaplanması ve yorumlanması aşamaları takip edilmiştir. Araştırma güvenirliği açısından araştırma konusu kapsamında alanında uzman 3 kişi tarafından veriler incelenmiştir. Araştırmacılar ile uzmanlar tarafından elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bulgular: Sporcular, “sakatlık” kavramına ilişkin toplamda 123 farklı metafor geliştirmişlerdir. En çok elde edilen metaforlar ölüm, engel, hayal kırıklığı, kabus, fobi, gerileme, kıyamet olmuştur. Bunun yanı sıra tazelenme, tecrübe, hayat, çıkartılacak ders gibi olumlu metaforlar da elde edilmiştir. Elde edilen metaforlar anlamlarına göre analiz edildiğinde karamsarlık, yavaşlama, zorlanma, yoksunluk ve olumlu kabul olmak üzere 5 kategori belirlenmiştir. Sonuç: Sonuç olarak sporcuların genellikle sakatlık kavramını olumsuz olarak değerlendirdikleri ve birçok açıdan sakatlanma öncesi ve sonrasına negatif bir bakış açısı ile yaklaştıkları söylenebilir. Öte yandan bazı sporcuların sakatlanmaya pozitif bir yaklaşım benimsedikleri de belirlenmiştir.
Objective: The purpose of this study was to examine the metaphorical perceptions of athletes regarding the concepts of disability. Material and Methods: 288 athletes, 129 females and 159 males volunteered in this study. The data was collected by semi-structured interview technique and it was analyzed by content analysis method. Each athlete filled out a personal information form when obtaining the data. In addition to the questions in the personal information form such as gender, age, athletic age and perceived income level, the participants were asked to complete the sentence: “Injury is like …; because …”. The stages such as name, elimination, category development, insurance of validity and reliability, calculation, and interpretation of the frequencies of the metaphors obtained were followed respectively in the data analysis. The data were analyzed by 3 experts in the field within the scope of the research topic in terms of research reliability. The results obtained by the researchers and experts were compared. Results: Athletes developed a total of 123 different metaphors for the concept of “disability”. The most common metaphors were death, disability, disappointment, nightmare, phobia, regression, apocalypse. Additionally, positive metaphors such as refreshment, experience, life, and lessons to be learned were also obtained. When the metaphors were analyzed according to their meanings, 5 categories were identified: pessimism, slowing down, difficulty, deprivation, and positive acceptance. Conclusion: In conclusion, athletes generally have a negative perception when evaluating the concept of injury, and the pre and post-injury period in many aspects. On the other hand, some athletes adopted a positive approach to injury.